„Oto jak dobrze i jak miło, gdy bracia mieszkają razem”.
Psalm 133, 1
Panie...
z Twej łaski przetrwaliśmy
kolejną długą zimę.
Wstyd, gdybym nie okazał wdzięczności.
Nasza wspólnota bardzo ucierpiała.
Niekończące się powodzie, przejmujący chłód.
To, co zbudowaliśmy, niemal przepadło.
Niemal.
Nie całkiem, chwała Bogu.
Dotrzymałeś przymierza.
Jednakże...
gdy Abraham uniósł nóż nad swym synem, anioł powstrzymał jego dłoń.
Zaś mój syn...
Pozwoliłeś złożyć go w ofierze, by nam się dobrze wiodło.
Mojego syna
i moją ukochaną Lenore.
Nie mnie kwestionować Twoje wyroki, Panie,
ale powiedz, czemu odebrałeś mi rodzinę.
To by ulżyło memu cierpieniu.
Czytuję Ewangelie,
ale łzy rozmazują słowa.
Szukam pocieszenia wśród naszej wspólnoty,
ale gdy widzę ich spełnione życie, ich żony, dzieci...
robi mi się niedobrze.
Obrzydza mnie ich życzliwość, ich litość.
Nie chcę ich życzliwości. Chcę...
wstrząsnąć fundamentami świata.
Chcę wiedzieć, czemu odebrałeś mi syna.
Proszę, Panie,
odpowiedz mi chociaż ten jeden raz.
Bądź wola Twoja, nie moja.
Dam ci na imię Miles, czyli „miłosierny”.
Bo Bóg zmiłował się nade mną
i spełnił moje modlitwy.
Usłysz mnie, Jezu, łagodny pasterzu
Pobłogosław swoją owieczkę
Czuwaj przy mnie pośród mroku
Nie odstępuj aż po świt
Twoja dłoń za dnia mnie wiedzie
Dzięki Ci za Twoją pieczę
Idą tu!
Odsapnij nieco.
Co mi chcesz powiedzieć? Masz zadyszkę.
O co chodzi? Powiedz.
Przecież widzę, że przynosisz jakąś wieść.
Wędrowcy.
-Popsuł im się wóz... -No dobrze.
Pójdźmy się temu przyjrzeć.
W porządku.
Jak tam pański wzrok?
Od paru miesięcy nieco się rozmazuje.
Ale ufam Bogu, że będzie dobrze.
Witajcie, wędrowcy.
Niech was Bóg błogosławi.
Wybacz, wielebny, ale my nie...
To mnie wybaczcie.
Pouczam swych braci, by posługiwali się językiem nowej ojczyzny,
a sam się zapominam, gdy czuję...
zmieszanie.
Witajcie.
Zmierzamy do miasta zwanego Grass Valley.
To podobno 80 kilometrów na północ od Sacramento?
My przybyliśmy tu z Oregon City.
Z tego, co pamiętam,
czeka was długa droga.
Oczywiście nasza wspólnota chętnie was ugości.
Nasi ludzie sprawdzą, czy wasz powóz da się naprawić,
i przeniesiemy wasze bagaże.
Nie obawiajcie się.
Jesteśmy wspólnotą intencjonalną, oddaną Bogu.
Podkreślam, Bogu, nie Kościołowi.
Jestem starszym.
Nie używamy żadnych tytułów, tylko bracia i siostry.
Jedyny kodeks prawny stanowi tu Biblia.
A Biblia nakazuje
ugościć obcego niczym samego Chrystusa.
Zwiemy się Eidolon.
To pradawne słowo, które oznacza rodzaj ideału.
Sami zobaczycie.
Miles! Chodź tu!
Chodź.
Trzymam cię za rękę...
Gdzie Epps?
-Robi, co mu się podoba. -Nie bądź niemiły, James.
Epps tyle stracił. Żal złamał mu serce.
Nie mam nic do jego żalu, Cora.
Jesteśmy tu sobie równi,
zaś Epps zaczął się wywyższać.
W pewnym sensie zawsze to robił. Niczego mu nie ujmując.
Ale teraz wydaje mu się,
że Bóg go naznaczył, by wynagrodzić mu stratę.
Bracia, siostry.
Martwiliśmy się o ciebie.
Posiłek się rozpoczął, a nikt nie dogląda twoich gości.
Pan przemówił do mnie na ich temat.
To niepokojące. Musiałem się pomodlić.
-Musimy naprawić ich powóz. -A to czemu?
Oregon od początku nie wpuszcza im podobnych,
a cały kraj jest przez nich podzielony.
Luther, to nie oni wszczęli wojnę.
Tego nie twierdzę.
Ale nie zaprzeczysz, że podzielili kraj na pół.
Bo taka jest prawda.
Bracia! Siostry!
Co wy robicie?
Przestańcie!
Wracajcie do łóżek.
Dość tego.
Wybacz mi, Panie,
że pytam ponownie o tych przybyszów.
Nie do końca rozumiem, co mi radzisz.
Rozumiem, tak...
O to się modlę.
Właśnie tak.
Pragnę być silny.
Chcę wyzbyć się poczucia odrazy i otworzyć serce.
Zapewne...
potrzeba miękkiego serca,
nie twardego kija i pięści.
Tak, oczywiście.
Zrobię, co w mojej mocy.
Kto zmierzył wody swą garścią?
-Nie jesteś boskim doradcą. -Wiem,
-ale w tej studni nie ma wody. -Czemu obracasz wszystko
w kłótnię, bracie Lutherze?
Twój znajomy jest źle wychowany.
Najwyraźniej boi się podejść. Proszę.
Podejdź.
Podejdź tu.
Nie chciałem przeszkadzać.
Razem z żoną
chcieliśmy spytać, czy koło powozu zostało naprawione.
Od prawie tygodnia korzystamy z waszej gościnności.
Tak nie przystoi.
Wielebny wie, że ja i żona
chętnie się odpłacimy.
Nie potrzebujemy jałmużny.
Nie wymagam pracy od swoich gości.
Lecz Pan doradził mi
badź stanowczym w ich przypadku.
Przyjmuję ofertę.
-Dziękuję. -Nasz Epps mówił ci,
że komunikuje się z Bogiem osobiście?
No cóż, nasz Pan
przemawia do każdego na swój sposób.
Na to wygląda.
W czym najlepiej mógłbyś nam...
Niech pomoże zażegnać nasz spór.
O co ci chodzi?
Mamy wielką suszę tego lata.
Potrzebujemy drugiej studni.
Wykopaliśmy dół na sześć metrów, a wciąż nie znaleźliśmy wody.
Z tym że gleba tu jest miękka.
Gdzie indziej byłoby trudniej kopać.
Co byś radził?
Proszę.
Dobrze. Pozwoli pan.
Jeszcze trochę,
a znajdziecie tu wodę.
Też rozmawia z Bogiem.
Chętnie sam pokopię, by zażegnać spór.
Czy Bóg uważa to za stosowne, Epps?
Tak.
Martho,
powiedz nam, gdzie się nauczyłaś tak szybko i tak dobrze szyć?
Mama mnie nauczyła. Dawno temu.
A w jakim języku się z tobą porozumiewała?
Nie rozumiem pytania.
-W mojej rodzinie mówi się po angielsku. -A wcześniej?
Tam, skąd pochodzicie.
Tak jak my po holendersku.
To było tak dawno, że zapomnieliśmy,
co to był za język.
Teraz jesteśmy Amerykanami.
Którędy wychodzi dziecko?
Fenna pyta, którędy wychodzi dziecko.
Z twojego brzucha, no wiesz.
Jakimś innym sposobem?
Jak źrebię?
Wstaje na nogi i zaczyna chodzić jak źrebię?
Afrykanin podstępnie to ustawił. Sami widzieliście.
Tygodniami modliliśmy się na marne,
a ten od razu znalazł wodę?
-Jak to możliwe, Epps? -Czemu go pytasz?
-Jesteśmy sobie równi. -Luther...
Choć tylko on jeden może rozmawiać z Bogiem.
-Luther! -Epps jest prorokiem.
To czemu Afrykanie się go nie boją?
-Może dostrzegają słabość. -Posłuchajcie.
Nasi mężczyźni chronili nas i pomogli nam przetrwać trudne czasy.
Skoro nie mogli znaleźć wody, to widocznie nie mieli jej znaleźć...
chrześcijanie.
Być może mamy do czynienia z czarną magią.
Oto przypomnienie,
gdzie szukać mądrości, gdy ogarnia nas ból i...
niepewność.
Księga Kapłańska, rozdział 25:
„Weźmiecie przychodniów osiadłych wśród was
i ci będą waszą własnością.
Ale z braćmi waszymi
nie będziecie się obchodzili srogo”.
Martwię się, Panie.
Duma to grzech śmiertelny,
lecz na dzisiejszym zebraniu...
poczułem...
Wiem, że obdarzyłeś mnie szczególną łaską, Panie,
ale przywłaszczenie sobie chwały byłoby...
nagrodą?
Chwała?
Jakaż w tym chwała traktować tych Afrykanów,
którzy zwrócili się do nas w potrzebie, jak zwykłą własność?
Nie.
Nie, ten ustęp jest zrozumiały.
Twoje słowa są jasne. Tak.
Tak zrobię.
Posłucham Twych słów z radością w sercu.
Jeszcze co najmniej trzy taczki.
Czekaj.
Nie dodawaj nam roboty. Zwalisz cegły, to je poukładaj.
Niespotykane lenistwo.
...byłoby wstyd, gdyby usłyszała,
ale panny Linde znów nie nawiedziły „trudne dni”
i nie jest już dziewicą.
Dzięki Ci za te wizje, Panie.
Za to, że dostrzegam prawdę, choć mój ziemski wzrok gaśnie.
Zasypujesz mnie darami.
Dzięki mej służbie chwała spływa na wszystkich.
A, jak powiadasz,
duma wiernego sługi nie stanowi grzechu.
Nie jestem jedynie sługą?
Bratem?
Jestem dla ciebie bratem?
Mam tylko jedno życzenie.
Usuń resztki wątpliwości z mej chorej duszy
i ukaż mi jasno mądrość Twoich wyroków.
Siostro.
Miles?
Miles, zgubiłem krzyżyk.
Łańcuszek znów się przerwał.
Miles?
Miles!
Upuścił to pan?
Długo tam stałaś?
-Co widziałaś? -Nic...
-Nie... -Nie jestem Graftonem.
Nie zwiedzie mnie twój wszeteczny uśmiech.
Coś ty widziała?
-Nie chciałam... -Ze wszystkich łajdactw upadłego świata
najperfidniejszym jest udawana niewinność.
Dałem się nabrać.
Wam obojgu.
Pan próbował mnie ostrzec.
-Nawet Luther to widział. -Proszę...
Szydzicie ze mnie! Z obranej przeze mnie drogi.
Z tego, czego dokonałem na tej złowrogiej pustyni.
Myślałem, że to jakaś próba,
ale Pan ma rację.
Zjawiliście się, by mnie złamać.
Ja i mój mąż jesteśmy bezbronni. Zdani na waszą łaskę.
Jeśli mamy odejść, to dotrzymajcie słowa i naprawcie...
Stawiasz żądania?
Jak śmiesz!
Może nie mieliście zamiaru jej dotrzymać.
Może zwabił pan mnie i mojego męża tutaj,
byśmy tyrali do upadłego
dla pana i tej idealnej wspólnoty.
Wstyd.
-Wstyd, że... -Męża?
Nie widzę złotej obrączki.
Sama się wstydź!
Grafton jest dla ciebie mężem,
jak jurny wieprz jest mężem
dla wzdętej, jazgotliwej...
-Puśćcie mnie! -Zostawcie ją!
Nie! Martha!
Tutaj trzymamy bydło, które się cieli.
-Pomóż mi, Grafton, proszę. -Martho!
Martha!
Proszę.
Już dobrze.
Martho, spójrz na mnie.
Już dobrze.
Teraz to czuję, Panie.
Czuję ogień,
który z pieczołowitą miłością rozpalałeś w mojej duszy.
Czuję gniew, który spalił Sodomę.
Zasadną furię,
która pogrzebała Ziemię pod niebotycznymi falami.
Stanę się Twym narzędziem.
Twym potężnym narzędziem.
Narzędziem mocy.
Jesteśmy tu, by wydać osąd...
w służbie naszemu Panu.
Luther,
wygłoś oskarżenie.
Kradzież konia.
To nasz koń.
-Kłamca! -Złodziej!
Okażcie przyzwoitość i dajcie nam odejść.
Przyzwoitość?
Widzisz, do czego doprowadziłeś?
Słabość rodzi słabość.
To ty wpuściłeś tu to zło.
Brat Luther dobrze prawi.
Ale zadam ci pytanie.
Czyż Pan mnie nie nawrócił?
Czyż nie powiedział poprzez Pismo Święte,
że stanowią naszą własność?
Więc jak mamy ich wypuścić?
Bracia i siostry, zachowajcie rozwagę.
Jezus jasno naucza,
że ci, którzy nie ugoszczą obcego, zostaną potępieni.
Zesłani do piekła!
Jak zawsze słusznie przywołujesz słowa Pisma, siostro.
Ale ugościliśmy ich,
a oni popełnili kradzież.
Pan przekazał mi swój wyrok, bracie.
I rozkazał, byś ty ją wymierzył,
mój drogi bracie.
„Pan dotknie cię ślepotą,
obłędem i niepokojem serca.
Zaprowadzi cię do narodu nieznanego twoim przodkom.
Wywołasz grozę i będziesz pośmiewiskiem u wszystkich narodów.
Wydasz na świat synów i córki,
a nie zostaną u ciebie, bo pójdą w niewolę”.
Pan jasno wyraził swoje zamiary wobec rasy afrykańskiej.
Nastawił przeciwko nim wszystkie nacje świata.
Pan pokrył Ziemię czerwienią
ich cuchnącej, zwyrodniałej krwi.
Zatem musimy ich ukarać, jak nakazał Pan.
„Oślepcie ich”, rzekł,
i takoż uczyniliśmy.
„Przeklnijcie ich”, rzekł,
i takoż uczyniliśmy.
„Pozbądźcie się ich”, rzekł.
Zatem
pozbędziemy się ich...
tak jak przezorny organizm
pozbywa się nieczystości, które wyniszczyłyby nas od środka.
Ty!
Tyś jest przeklęty!
Przeklinam cię!
Zadufany, odstręczający, podły człowieku!
Przeklęci!
Nie wiem, czemu słowo Pana nie staje w ogniu
w obliczu twej nikczemności, ty biały szatanie!
Wiekuisty deszcz ognia i siarki!
Byłem posłuszny.
Wypełniłem każde żądanie.
Tak się to skończy?
To nie koniec.
Miles?
To nie koniec, mój najwierniejszy sługo.
Kim jesteś?
Tym, którego wielbisz w głębi swego serca.
Odpowiedziałem, gdy On milczał.
Jesteśmy połączeni.
Spotykam cię na progu śmierci?
Modliłeś się, by przezwyciężyć śmierć,
i takoż się stanie.
Modliłeś się, by wstrząsnąć światem, i tego dokonasz.
Wiedziałem, że tak będzie.
Powiedz, czego żądasz, Panie.
Sam widzisz, co się przez nich dzieje.
Niszczą wszystko, czego dotkną.
Zniszcz ich najpierw.
-Jak, Panie? -Już ci pokazałem.
Rana w sercu to wrota.
Wchodzisz przez nie i łamiesz im serca od środka.
Łamiąc ich od środka,
pokonam śmierć?
Za ich złamane dusze kupisz życie wieczne.
Taką moc inni posiadać mogą tylko w snach.
Lecz jeśli nie zdołasz ich złamać,
oddasz własną duszę.
Jeśli nie sprawisz im cierpienia,
sam będziesz cierpiał.
Jeśli nie stworzysz im piekła,
sam w nim skończysz.
Przystajesz na te warunki?
Zatem podaj mi dłoń,
by przypieczętować przymierze.
ONI
Napisy: Ewa Nowicka
Nadzór kreatywny nad tłumaczeniem Maciej Kowalski