Ktoś chyba
ma ochotę na brzoskwinkę.
Mamusia już idzie.
Jestem tu.
Hej, Sierżant.
Piękny dzień.
Tak.
To prawda.
Zgubiła się pani?
Nic z tych rzeczy.
Przechadzałam się i zobaczyłam ten piękny dom.
-Sierżant, wracaj. -Nic nie szkodzi.
No popatrz. Jaki dobry pies.
Lubisz mnie, co?
Odeszły już czasy
gdy w sercu czułem radość.
Ustał ciężki znój
na polach bawełny.
Tatuś mi to śpiewał.
Uwielbiam tę piosenkę.
A ty?
Nie znam jej.
Odchodzę z tego padołu
do lepszego miejsca
Gdzie głosy wzywają
starego Joe.
Sierżant.
Jestem tu, kochanie.
To twoje dziecko?
Tak.
-Jak ma na imię? -Chester.
Chester.
Radzę pani już pójść. I to już.
Mój mąż zaraz wróci.
Ten, co poszedł gdzieś z dwiema dziewczynkami
jakąś godzinę temu?
Widzieliśmy go.
Dasz mi go?
Słucham?
Twojego synka.
Bardzo bym chciała.
Dasz mi go?
Wynocha!
Daj mi go.
Jestem tu.
Wybacz, Luck. Dziurawa droga.
Jakbyśmy nadal byli w Chatham.
Już żeśmy wyjechali z Chatham.
Nie, Gracie Jean, już...
Już wyjechaliśmy z Chatham.
Właśnie tak.
Będziecie grzecznymi dziewczynkami.
Będą tam jacyś czarni?
Jasne. Pamiętasz kuzynkę Hazel?
-Ja tak. -Ty...
Nie było cię jeszcze na świecie, maleńka.
Kuzynka Hazel i sporo krewnych mieszka w okolicy. W Watts.
Gdzie to?
U nas będzie ładniej.
I będzie więcej białych.
Hazel ma mały ogród, Sierżant nie będzie mógł się wybiegać.
Ani garażu na dwa samochody.
-Będziemy mieć drugi samochód? -Może.
Wkrótce. Co ty na to?
Może... kiedyś.
Tak. Tatuś pokaże chłopakom
w fabryce, na co stać Emorych.
A ja pokażę w szkole, na co stać Emorych.
Ty i Ruby zadacie wszystkim bobu.
I kiedyś zostanę nauczycielką. Jak mamusia.
Podoba ci się to?
Tak. I to bardzo.
W latach 1916 - 1970 około sześciu milionów Afroamerykanów
przeniosło się z wiejskiego Południa USA do stanów północno-wschodnich,
środkowo-zachodnich i zachodnich.
Podczas Wielkiej Migracji wiele czarnych rodzin
podążyło do Kalifornii, skuszonych możliwością pracy w przemyśle
i szansą na opuszczenie Południa podlegającego prawom Jima Crowa.
14 września 1953 roku Henry i Livia „Lucky” Emory
przeprowadzili się z córkami z hrabstwa Chatham w Karolinie Północnej
do Compton w Kalifornii.
PLAŻA W SANTA MONICA ZA NIECAŁE 160 KM
Oto dziesięć dni z życia rodziny w jej nowym domu
przy Palmer Drive 3011.
ONI
O nie. Dodałaś skrobi kukurydzianej, jak ci radziłam?
Midge, zaglądasz czasem do własnej kuchni?
Nie martw się. Mam więcej w lodówce.
Oczywiście. Przecież mnie znasz.
Clarke wróci z chłopakami po kręglach.
Nie spóźnią się. Przecież przegrają. Jak zwykle.
O mój... Wreszcie jej się udało.
SPRZEDANY - NIERUCHOMOŚCI SOUTHLAND 3011 PALMER DRIVE - COMPTON, KALIFORNIA
Witam.
Niech to szlag.
Pani Wendell.
Myślałam, że go nie kupią.
Doceniam wiarę w moje zdolności.
Coś wiadomo?
Mają córki. Chyba dwie.
-Detektyw Betty. Ubiegłaś nas. -Wiadomo.
-Jednoosobowy komitet powitalny. -I co?
Po pierwsze,
nie do twarzy jej w fiolecie.
Spójrzcie tam.
Stary, brzydki Bela Lugosi grzebie w śmietniku.
A kto to taki?
Wasz tatuś naoglądał się filmów.
WITAMY W COMPTON - NIERUCHOMOŚCI SOUTHLAND
Jesteśmy na miejscu.
Gotowe?
-Musisz tylko... -Już tu są.
Oby jedna była w wieku Tommy'ego.
-Chodźmy. -Brak mu przyjaciół.
Halo?
Midge?
Powoli, nie mogę...
Chodź.
Chodźcie.
Państwo Emory.
O Boże.
-To wasze piękne córeczki? -Tak.
Ruby Lee i Gracie Jean.
Przywitajcie się.
Dzień dobry.
-Cześć. -Cześć.
Spokój, Sierżant.
Klucze są wasze.
Dziękuję.
Gracie Jean, ostrożnie.
Ładnie tu.
-Długo jechaliście? -Tak.
-Pięć dni. -Rany.
-Długa droga. -Sierżant.
-Świeżo pomalowany. -Dobrze.
Tym też się zajmiemy.
-Dobrze. -W porządku.
Sierżant... Chodź tu.
Sierżant, do nogi.
Chodźcie, dziewczęta.
Prąd już podłączono.
Rano dowieźli materace.
Zanieśli je do sypialni.
-Dziękuję. -Zobaczymy nasz pokój?
Oczywiście.
Zaprowadzę was.
Pilnuj siostry.
Idźcie.
Tutaj.
Większy niż na zdjęciach.
Stąd widać cały dom.
To dobrze.
Jest dość ładny.
Dość ładny.
PANI VERA RADZI
Tu jest jedna.
A tam druga.
Jeszcze większa.
Wracaj! Sierżant.
Na co się patrzysz?
Przestań.
-Gracie Jean, co ty tam robisz? -Nic, tatusiu.
Znalazła ją.
Macie szczęście. Mało kto ma tu piwnicę.
Gracie Jean, odejdź stamtąd.
Dwie przecznice stąd mają...
UMOWA SPRZEDAŻY NIERUCHOMOŚCI
Posiadłość tylko dla osób rasy kaukaskiej.
Żadna osoba pochodzenia czarnego nie ma prawa tu mieszkać.
Żadna osoba
Pochodzenia czarnego
Przepraszam, co to znaczy?
Proszę się tym nie przejmować.
„Żadna osoba pochodzenia czarnego”?
Mogła nas pani ostrzec. Nie jechalibyśmy tu na marne.
Jak mówiłam, panie Emory,
tego typu zastrzeżenia utraciły moc prawną.
Wiedziałeś o tym?
To nic nie znaczy.
Ale o tym nie wspomniałeś.
Wykreśli się to czerwonym tuszem.
Dom należy do państwa.
Sprzedawca - Helen Koistra Nieruchomości Southland
Nabywca - Henry Emory
Świetnie. Dziękuję.
Nie ma za co. Bardzo dziękuję.
DZIEŃ 1
Nie możesz spać?
Jest północ, a pod oknem sterczy pięciu białych typów.
Więc nie mogę.
Mogłeś mi powiedzieć. „Żadnych czarnych”?
-Nie chciałem martwić. -Serio?
-Co by to dało? -Zamieszkalibyśmy w Watts, bliżej rodziny.
Myślisz, że Hazel i reszta wybrali Watts?
Nie.
Tam nas wyganiają.
Chcą zawłaszczyć Compton?
-Jak wszystko. -Pora z tym skończyć.
Nie będę dłużej tańczyć, jak nam zagrają.
Niech tylko któryś z tych skurczybyków spróbuje coś wykręcić...
nie będę się cackać.
Ładnie wyglądasz, gdy jesteś zła.
Dureń z ciebie.
Być może.
Dureń, który ma pracę i dom, za jaki każdy czarny byłby gotów zabić.
-Właśnie. -Nie dojdzie do tego.
To symbol złożonej obietnicy.
Już nigdy niczego nam nie odbiorą.
Moje córki dostaną to, na co zasługują.
To nasz dom.
Słyszysz?
Powiedz to, Luck.
To nasz cholerny dom.
Tak.
Palce lizać.
No tak. Tylko Betts mu w głowie.
Ale upał.
Przygotuj się, złotko. Będzie gorąco.
Że też dałam się w to wciągnąć.
No co? Zabawimy się trochę.
Ktoś jeszcze?
-Mam nadzieję. -Dzwoniłam do Dottie.
Namówi dziewczyny z komitetu rodzicielskiego.
Nie mają nic lepszego do roboty. Przyjdą.
-Witam, moje drogie. -Cześć.
DZIEŃ 2
Durna suka.
Właśnie, Sierżant.
To durna suka.
Przepraszam. Panie Emory?
Temperatura sięgnie niemal 40 stopni.
Poskładaliśmy meble.
Proszę jeszcze o podpis.
-Miłego dnia. -Dzięki.
-Już poszli. -Woda jest lodowata.
Naprawimy to, skarbie. Chodź.
-Masz pół godziny. -Wiem.
-No już. -Nie widzę ubrań.
Rozejrzyj się, Ruby.
Dzień dobry.
Miałeś rację.
Zeszłej nocy.
Dość uciekania.
Jestem z ciebie dumna, Henry Emory.
Jestem dumny z nas, Livio Emory.
Dasz sobie radę?
Zadzwonię do fabryki,
może zacznę za parę dni.
Czas niczego nie zmieni.
Zresztą...
nie warto tracić pracy.
Pokaż im klasę.
Gotowe do szkoły?
Puszczają nam muzykę?
Umilają nam czas, prawdaż?
„Nieprawdaż”.
Jak długo to potrwa?
Pewnie aż im się znudzi.
Albo jak mama spierze im tyłki.
Podejdź tu.
Czemu jesteś moją Ruby?
Bo lśnię jak rubin.
Właśnie.
A czemu ty jesteś...
moją cudowną Gracie?
Bo gdy tatuś mnie zobaczył, zaczął się modlić.
Tak było. Posłuchajcie uważnie.
Zrobimy to tylko raz.
I nigdy więcej, jasne?
PRZYSTANEK AUTOBUSU SZKOLNEGO
Pomóc wam w czymś?
Proszę zaczekać.
Czeka przy telefonie. Jeszcze trzy minuty, dobrze.
Dzień dobry. Henry Emory...
Kuchnia, trzecie piętro.
Pan Fredricks jest teraz w Dallas,
-ale mogę podać numer... -Przepraszam, że przeszkadzam.
To mój pierwszy dzień. Gdzie znajdę...
Kuchnia jest na trzecim, za księgowością, łatwo trafić.
Tanner, proszę...
Przepraszam, pani Winters.
Mam urwanie głowy. Natychmiast
-połączę z mężem. -Proszę pani.
Jeszcze raz przepraszam, że przeszkadzam,
ale dziś zaczynam pracę. Szukam pana Stuarta Berksa.
W wydziale inżynierii.
Pani Greto.
Właśnie tam idę, wyręczę panią.
Byłbyś tak dobry, Calvin?
Nie mam dziś czasu na tego typu sprawy.
-Oczywiście. -Dobrze.
Chodź. Zaprowadzę cię, gdzie trzeba.
Gdzie was zakwaterowali?
Zamieszkałem z rodziną w East Compton.
O raju! To radzę uważać. Serio.
Myślałam, że czarni lubią muzykę.
Nie taką.
Doprowadza do szału, prawda?
Ponoć biali w Compton są z piekła rodem.
Sprawili, że jeden z naszych i jego żona zwariowali.
Żona postradała zmysły.
Durna suka.
Proszę...
To tutaj.
Idź.
Pokaż białasom, na co nas stać.
DZIAŁ INŻYNIERII
Pani Vera mówi, że dziewczynki mają być grzeczne.
-I słuchać nauczycieli. -Co robisz, Gracie Jean?
Ledwo mogę się skupić przez te panie na zewnątrz.
Kogo uciszasz?
Przepraszam, ale pani Vera każe dziewczynkom
słuchać nauczycieli.
Chcę pójść do prawdziwej szkoły.
Niedługo, skarbie. Za kilka dni zaczynasz przedszkole.
Brakuje ci szkoły?
Brakuje mi moich uczniów.
Ale mam tu przy sobie
bardzo mądrą dziewczynkę, więc sobie poradzę.
Posiadam już nauczycielkę.
„Masz” już nauczycielkę.
Mam.
Naprawdę?
To postać z książki. Niedługo będziesz miała prawdziwą.
-Nauczyła mnie piosenki. -Naprawdę?
Jakiej?
-Gotowa? -Tak, skarbie.
Odeszły już czasy,
gdy w sercu czułem radość.
Ustał ciężki znój.
na polach bawełny.
Odchodzę z tego padołu.
do lepszego miejsca.
Gdzie głosy wzywają
starego Joe.
Gracie?
Odchodzę, odchodzę
z pokornie schyloną głową.
Dość tego.
Gdzie głosy wzywają...
Gracie, przestań. Do diabła, dość!
-Mamusiu, to boli. -Dość!
-Kto cię nauczył tej okropnej piosenki? -Nieprawda. Jest ładna.
Nieodpowiednia dla małej dziewczynki.
-Kto nauczył cię tak śpiewać? -Pani Vera.
Pani Vera to postać z książki. Kto nauczył cię tej piosenki?
Już ci mówiłam, głupia...
Przepraszam.
Nie szkodzi.
Już nie jesteś szalona, prawda?
Nic mi nie jest.
Mamusi nic nie jest.
Chciałyście... Zabieraj paluchy!
-Ktoś zamawiał tartę cytrynową? -Betts.
-Cześć. -Pycha.
-A ja mam wszystko ze sklepu. -Żaden kłopot.
Chłopcy są w garażu.
Mam nadzieję, że trochę nam zostawicie.
No co ty? Wystarczy, że powącham.
Zrobiłyśmy wam kanapki.
-Nie upijcie się przed kolacją. -Kto, ja?
Clarke.
Pyszna.
Na razie, dziewczyny.
Nie mam nic przeciwko kolorowym.
Mam kolorową służącą. Na ich miejscu
nie zamieszkałabym w tym miejscu.
Wypchane cycki.
Marty twierdzi, że to NAACP namówiło ich na tę przeprowadzkę.
Wiecie, co według niego oznacza ten skrót?
Nierozgarnięta Armia Czarnego Pospólstwa.
Widziałyście, jaka była wykończona, gdy tu przyjechali?
Po czym poznać zmęczenie u kolorowych?
Betts, nie przejmuj się. Dale mówi, że się wyniosą.
Dale się chyba myli.
Są wykończeni, bo przenieśli się tu z gorszego miejsca.
Zawsze wynoszą się z gorszego miejsca.
Więc zależy im, by tu zostać.
A skoro tak im na tym zależy,
to trudno będzie się ich pozbyć.
Musimy obrzydzić im to miejsce.
Bardziej niż poprzednie?
Nasze domy kosztowały tyle samo.
Czarnych stać było na dom warty 11 000 $?
Nie ma mowy. Ta agentka nieruchomości,
Helen, zaniżyła cenę.
Nas też to czeka. Przez nich nasze domy stracą na wartości.
Włóżmy ciasto do lodówki, zanim beza się rozpuści.
Albo skocz do sklepu po coś innego.
Byłam zajęta.
Bo jest coś pilniejszego niż ci ludzie
na naszej ulicy?
Wiem, że mogę zdać się na ciebie.
Co ja bym bez ciebie zrobiła?
Pomóż mi zanieść to monstrum do lodówki.
Dale ma rację. Kamieniem w szybę.
-No co wy, mają dzieci. -No i?
-Jedno z nich mogłoby oberwać. -Tak czy owak, nie odpuszczamy.
Ciśniemy, dopóki się nie wyniosą.
Pinezki.
Podobno tak pozbyli się czarnych z Bell.
Pinezki na podjeździe. Coś takiego
byłoby denerwujące.
„Denerwujące”?
-Przebite opony. -Chryste.
Sierżant Betty szykuje się do boju, a ty wyskakujesz...
z pinezkami.
Zacznijmy od pieprzonego psa.
Podrzucimy wygotowaną kość.
-Dobrze kombinuje. -Wiecie, co mnie mierzi? Ta dziewucha.
-Ta starsza. -Ile ma lat?
Osiem albo trzydzieści. Z nimi nigdy nie wiadomo.
Pewnie ma cieczkę. Buja się po szkole.
Nie chcę, by mi Earl skończył z małym czarnuchem.
-Earl ma 11 lat. -Jest nad wiek wyrośnięty.
Bez przesady. Skupmy się.
Musimy tylko
wpaść na coś gorszego niż pinezki.
Martwy kundel to jest to.
Świetny pomysł, Marty.
Tak.
Dobranoc.
Wygląda na to, że ciasto się udało.
Nie musimy myć naczyń.
Midge się nie przejmuje.
To widać.
A wy całymi dniami pracujecie...
Sama nie dam rady.
Świetnie sobie radzicie. Nie wymagaj tyle od siebie.
Pamiętasz, gdy się tu wprowadziliśmy?
Poza nami na tej przecznicy mieszkały najwyżej cztery rodziny.
Mało kto spacerował po chodnikach.
Dziwiłeś się, że są takie czyste.
To nasz dom, Clarke.
Niech nim pozostanie.
Wszyscy tego chcą.
Byle odpowiednio się z tym uporać.
-Midge. -Co?
Włożyli w ten dom tyle pieniędzy, a mimo to jej nie zależy?
Nie nakręcaj się, Betts.
Co jest moje?
Ja, ja, ja.
Chodźmy do środka.
Tatusiu, fałszujesz!
Dobra, może nie śpiewam jak skowronek,
ale swego czasu królowałem na parkiecie, prawda, pani Emory?
Znacie się na hucklebucku?
Śmiejesz się? Oczarowałem cię.
Zawróciłem waszej mamie w głowie, tak wymiatałem.
Uwaga.
Sierżant?
Mama?
Skarbie?
-Co się stało? -Mamo?
Gracie Jean, kto ci to zrobił?
Co się stało?
Zabrała Sierżanta.
-Luck, co się dzieje? -Ktoś tu jest.
Włamał się i zranił Gracie Jean.
Zabrała go, mamo.
Wredna pani Vera zabrała Sierżanta.
Skarbie, o co chodzi?
Nie przychodźcie tu.
Zostań z dziewczynkami.
O Boże.
Henry, gdzie on jest?
Nie schodźcie tu.
Gdzie on jest? Tatusiu.
-Zostańcie. -Sierżant.
-On tam jest. -Nie, Gracie.
Dość uciekania.
-Nie! -Już dobrze.
Wara od mojego domu! Wara!
Wara od mojego domu!
Wara od mojej rodziny.
Suka!
Wzywają Starego...
ONI
Napisy: Ewa Nowicka
Nadzór kreatywny nad tłumaczeniem Nadzór merytoryczny