1
00:00:08,500 --> 00:00:14,417
Disneyland - één jaar na de opening

2
00:00:31,875 --> 00:00:32,875
{\an8}STEM VAN WALT DISNEY

3
00:00:32,958 --> 00:00:36,625
{\an8}Het park betekent veel voor me.
Het zal nooit af zijn.

4
00:00:38,417 --> 00:00:42,208
Ik kan het blijven ontwikkelen.

5
00:00:42,833 --> 00:00:46,292
Ik kan blijven bouwen,
zolang ik geld krijg om te bouwen.

6
00:00:50,125 --> 00:00:56,417
Ik heb m'n hele carrière gevoeld
dat ik in plaats van erover te praten...

7
00:00:56,500 --> 00:00:59,500
liever iets maakte, om het te laten zien.

8
00:01:11,500 --> 00:01:16,292
De mensen in dit land zullen een nieuw
avontuur in entertainment zien en horen.

9
00:01:16,375 --> 00:01:21,000
Het verschijnt binnenkort in Amerika
onder de naam Disneyland.

10
00:01:21,083 --> 00:01:23,000
Eén jaar voor de opening

11
00:01:23,083 --> 00:01:27,417
Walt Disney is 't grootste creatieve genie
in de entertainmentindustrie.

12
00:01:27,500 --> 00:01:29,833
Hij bracht nieuwe concepten
naar de bioscopen...

13
00:01:29,917 --> 00:01:32,167
en vermaakte miljoenen mensen.

14
00:01:32,250 --> 00:01:34,667
Dat was een hele opbouw.
- U verdient het.

15
00:01:34,750 --> 00:01:36,875
Dat baart me juist zorgen.

16
00:01:38,000 --> 00:01:40,208
In de grootste gok van z'n leven,

17
00:01:40,292 --> 00:01:46,542
begon Walt Disney een plek te bouwen
die men zich nooit had durven voorstellen.

18
00:01:47,833 --> 00:01:53,583
{\an8}Walt had besloten dat hij geld nodig had
om dit te laten slagen.

19
00:01:53,667 --> 00:01:57,583
Hij was bereid tv-programma's te maken
om het bij elkaar te krijgen.

20
00:01:59,292 --> 00:02:02,750
Nu gaat hij z'n geluk beproeven op tv.

21
00:02:02,833 --> 00:02:06,542
En ik weet zeker
dat de impact op de mensen thuis...

22
00:02:06,625 --> 00:02:08,917
hetzelfde is als op het bioscooppubliek.

23
00:02:09,000 --> 00:02:13,333
Ik wil u verzekeren
dat we het niet licht opvatten.

24
00:02:13,417 --> 00:02:17,875
Het wordt geen stiefkindje
van de Disney-organisatie...

25
00:02:17,958 --> 00:02:19,792
maar een grote onderneming.

26
00:02:20,375 --> 00:02:25,208
Walt huurde cameramannen in om
zijn riskante onderneming vast te leggen.

27
00:02:26,542 --> 00:02:29,250
Veel van die beelden zijn nooit vertoond.

28
00:02:29,333 --> 00:02:33,083
Op een terrein van bijna 100 hectare
nabij Anaheim...

29
00:02:33,167 --> 00:02:35,667
zijn we begonnen
aan de bouw van Disneyland.

30
00:02:37,167 --> 00:02:38,250
{\an8}MODELBOUWER

31
00:02:38,333 --> 00:02:42,000
{\an8}Toen Walt dat park beschreef,
wist ik dat het geen goed idee was.

32
00:02:42,083 --> 00:02:44,417
{\an8}Wie gaat er nou 64 kilometer rijden?

33
00:02:44,500 --> 00:02:48,917
Het park gaat open in de zomer van 1955.

34
00:02:49,542 --> 00:02:54,292
We halen die deadline nooit
zonder de medewerking van alle werknemers.

35
00:02:55,292 --> 00:02:56,292
{\an8}SCHRIJVER

36
00:02:56,375 --> 00:03:01,542
{\an8}De meeste mensen in Hollywood dachten
dat Disneyland spectaculair zou mislukken.

37
00:03:01,625 --> 00:03:05,125
Roy Disney zei:
'Hoezo, de meeste mensen in Hollywood?'

38
00:03:05,208 --> 00:03:07,208
Hij zei: 'Ik dacht dat.'

39
00:03:08,208 --> 00:03:10,667
We willen dat u met ons meekijkt...

40
00:03:10,750 --> 00:03:13,625
en ziet hoe deze droom
werkelijkheid wordt.

41
00:03:24,500 --> 00:03:28,500
10 maanden voor de opening

42
00:03:51,292 --> 00:03:57,333
{\an8}Zodra de plek bekend was
begon alles vast te lopen...

43
00:03:57,417 --> 00:04:00,417
{\an8}want Walt had
een onmogelijke deadline gesteld.

44
00:04:00,500 --> 00:04:04,167
Een opening in juli 1955.

45
00:04:05,167 --> 00:04:08,292
Ik snap nog steeds niet hoe het is gelukt.

46
00:04:17,167 --> 00:04:18,167
{\an8}TV-PRESENTATOR

47
00:04:18,250 --> 00:04:24,125
{\an8}Hij belde me: 'Weet je nog dat ik het had
over een Disney-ding in Zuid-Californië?'

48
00:04:25,083 --> 00:04:31,083
Dus ik stapte bij hem in de auto
en we bleven maar rijden.

49
00:04:31,167 --> 00:04:37,833
Ik dacht: waar brengt hij ons heen?
We kwamen bij z'n sinaasappelboomgaarden.

50
00:04:37,917 --> 00:04:42,125
Hij zei: 'Dit is topgeheim.'
En ik zei: 'Ja, natuurlijk.'

51
00:04:42,208 --> 00:04:45,292
Ik zei niet dat ik dacht dat hij gek was.

52
00:05:02,917 --> 00:05:06,333
Dit is ons voortgangsrapport
van Disneyland.

53
00:05:06,417 --> 00:05:10,458
In ons eerste tv-programma lieten we u
de blauwdruk voor een droom zien.

54
00:05:11,292 --> 00:05:14,958
Dit is de blauwdruk.
En de droom is Disneyland.

55
00:05:15,042 --> 00:05:18,458
Het park dat we bouwen
bij Anaheim, Californië.

56
00:05:18,542 --> 00:05:22,667
We zouden u op de hoogte houden
terwijl onze droom uitkwam.

57
00:05:22,750 --> 00:05:27,042
Voor een verslag uit de eerste hand
gaan we nu naar Disneyland.

58
00:05:38,292 --> 00:05:43,750
Een van onze fotografen is Stuart Jewell,
een expert in time-lapsefotografie.

59
00:05:45,333 --> 00:05:48,250
Die camera's hangen hier niet zomaar.

60
00:05:48,333 --> 00:05:52,000
Ze houden de groei en ontwikkeling
van Disneyland bij.

61
00:05:53,583 --> 00:05:56,542
Een gewone camera
maakt 24 foto's per seconde.

62
00:05:57,292 --> 00:05:59,542
Deze maken elke 15 seconden één foto.

63
00:05:59,625 --> 00:06:03,250
Daardoor ziet het er
veel sneller uit op je scherm.

64
00:06:11,417 --> 00:06:14,625
Disneyland is verdeeld in vier gebieden.

65
00:06:14,708 --> 00:06:19,250
De vier werelden
waar onze tv-series vandaan komen.

66
00:06:20,042 --> 00:06:21,250
Adventureland.

67
00:06:23,833 --> 00:06:25,042
Tomorrowland.

68
00:06:27,833 --> 00:06:29,042
Fantasyland.

69
00:06:31,417 --> 00:06:33,417
En Frontierland.

70
00:06:49,875 --> 00:06:53,667
{\an8}Walt had toen al in z'n hoofd
hoe hij mensen wilde verplaatsen.

71
00:06:53,750 --> 00:06:55,917
{\an8}HOOFD ARTDIRECTOR

72
00:06:56,125 --> 00:07:02,875
Hij wilde graag alle ideeën samenbrengen.
Het hielp hem z'n concept vorm te geven...

73
00:07:04,667 --> 00:07:08,708
dat toen losjes en vloeiend was
en alle kanten opging.

74
00:07:11,750 --> 00:07:12,750
{\an8}ONTWERPER

75
00:07:12,833 --> 00:07:14,167
{\an8}Roy had niet graag schulden.

76
00:07:14,250 --> 00:07:18,875
{\an8}En Walt leek ervan te genieten,
omdat we constant schulden hadden.

77
00:07:20,292 --> 00:07:26,917
Er was een buitengewoon blind vertrouwen
voor nodig om Walt te volgen.

78
00:07:27,000 --> 00:07:31,250
Hij had het moeilijk met de banken
en zij zagen het ook niet.

79
00:07:33,458 --> 00:07:35,292
En hij deed altijd wel iets raars.

80
00:07:35,375 --> 00:07:40,292
Hij kon niets zeggen, behalve dat hij
het gevoel had dat het zou werken.

81
00:07:50,667 --> 00:07:51,667
{\an8}ONTWERPER

82
00:07:51,750 --> 00:07:55,167
{\an8}Het was lastig om mensen te overtuigen
van het succes van Disneyland.

83
00:07:55,250 --> 00:07:58,125
{\an8}Veel mensen waren sceptisch.

84
00:08:05,875 --> 00:08:10,708
Eindelijk begon de bal te rollen
en werd het steeds groter.

85
00:08:10,792 --> 00:08:13,250
En je denkt: wat als dit mislukt?

86
00:08:14,083 --> 00:08:17,333
Wat als ze het niet leuk vinden?
Als het te ver weg is?

87
00:08:17,417 --> 00:08:20,042
Wat als bezoekers maar één keer komen?

88
00:08:22,042 --> 00:08:26,583
Maar dat is Walts probleem.
Als hij faalt, dan faalt hij.

89
00:08:54,542 --> 00:08:56,958
7 maanden voor de opening

90
00:08:57,042 --> 00:09:02,208
We kunnen natuurlijk met de auto gaan.
Dat is een mooie rit van 50 minuten.

91
00:09:02,292 --> 00:09:03,958
Maar we gaan het anders doen.

92
00:09:04,042 --> 00:09:07,458
Laten we de lucht in gaan.
We nemen de helikopter.

93
00:09:31,667 --> 00:09:32,667
{\an8}LANDSCHAPSARCHITECT

94
00:09:32,750 --> 00:09:36,125
{\an8}Als Walt z'n gast bij de hand wil nemen...

95
00:09:36,208 --> 00:09:39,875
{\an8}en met hem door de wildernis
van Missouri wil wandelen...

96
00:09:39,958 --> 00:09:42,375
kan hij geen hoog gebouw gebruiken...

97
00:09:42,458 --> 00:09:47,958
of een zendmast,
of een snelwegknooppunt op de achtergrond.

98
00:09:50,917 --> 00:09:55,042
Ten eerste bouwen ze een berm
om het geluid mee af te sluiten.

99
00:10:09,083 --> 00:10:14,417
Nu zit je in Walts wereld.
Dat is belangrijk voor het landschap.

100
00:10:32,708 --> 00:10:35,792
{\an8}Walt wilde geen kleine bomen.
Hij wilde grote bomen.

101
00:10:35,875 --> 00:10:39,833
{\an8}Bomen hebben geen schaal, zegt hij.
Hij wilde een echte show.

102
00:10:39,917 --> 00:10:44,083
Hij bleef aandringen bij Bill Evans
om grotere bomen te krijgen.

103
00:10:49,500 --> 00:10:51,417
{\an8}Walt wilde geen vijf jaar wachten...

104
00:10:51,500 --> 00:10:55,458
{\an8}om het landschap
bij de architectuur te laten passen.

105
00:10:55,542 --> 00:10:59,167
{\an8}Dat kon tot op zekere hoogte,
maar het geld was op.

106
00:11:03,750 --> 00:11:09,167
We willen dat het volgroeid is,
maar binnen het budget.

107
00:11:09,250 --> 00:11:11,667
En ons budget was erg mager.

108
00:11:25,417 --> 00:11:30,500
Ik heb geschetst
waar de bermen zouden komen...

109
00:11:30,583 --> 00:11:34,250
en waar de keien en de bomen zouden komen.

110
00:11:34,333 --> 00:11:39,375
Maar geen afmetingen.
Ik heb alles spontaan geplant.

111
00:13:58,042 --> 00:14:03,083
Met zo veel activiteit en zwaar materieel,
is het logisch dat er soms iets gebeurt.

112
00:14:03,875 --> 00:14:06,292
Maar de bestuurders gaan er goed mee om.

113
00:14:06,375 --> 00:14:09,000
Gelukkig zijn er geen
ernstige ongelukken gebeurd.

114
00:14:13,125 --> 00:14:14,833
Hier begint Main Street.

115
00:14:14,917 --> 00:14:19,125
Een compositie van alle kleine stadjes
in Amerika rond de eeuwwisseling.

116
00:14:19,208 --> 00:14:21,292
Hier rijd je in een paard-en-wagen...

117
00:14:21,375 --> 00:14:24,708
langs het oude stadhuis,
de opera, de brandweerkazerne.

118
00:14:25,208 --> 00:14:29,667
Als je blijft zitten tot het einde,
bereik je de Hub van Disneyland...

119
00:14:29,750 --> 00:14:31,625
waar deze cameratoren nu staat.

120
00:14:32,625 --> 00:14:35,833
5 maanden voor de opening

121
00:14:36,458 --> 00:14:40,708
{\an8}KASTEEL VAN DOORNROOSJE

122
00:15:09,083 --> 00:15:10,250
{\an8}BOUWOPZICHTER

123
00:15:10,333 --> 00:15:14,500
{\an8}Het startbudget was 4,5 miljoen dollar.
In augustus was het 7 miljoen.

124
00:15:14,583 --> 00:15:19,792
{\an8}In december 11 miljoen.
In de lente wist niemand het nog.

125
00:15:24,208 --> 00:15:25,417
{\an8}ACCOUNTANT

126
00:15:25,500 --> 00:15:30,125
{\an8}Het geld was op en we moesten
bijna stoppen met bouwen bij 17 miljoen.

127
00:15:31,667 --> 00:15:32,792
Dat krijg je...

128
00:15:32,875 --> 00:15:39,042
als je in korte tijd
iets als Disneyland wil maken.

129
00:15:44,625 --> 00:15:48,458
{\an8}Ik heb geen geld geïnvesteerd in ranches.
Ik heb hier niets.

130
00:15:48,542 --> 00:15:50,375
{\an8}Ik heb een huis. Dat is alles.

131
00:15:52,125 --> 00:15:54,208
Maar hier stopte ik mijn eigen geld in.

132
00:15:56,167 --> 00:16:00,792
En ik leende op de verzekering
die ik al 30 jaar betaal.

133
00:16:10,375 --> 00:16:13,167
{\an8}Walt en ik liepen
rond de enorme fundering...

134
00:16:13,250 --> 00:16:17,208
{\an8}van het treinstation
en het viaduct dat naar Disneyland leidde.

135
00:16:17,292 --> 00:16:19,083
Hij zei tegen Dick Irvine:

136
00:16:19,167 --> 00:16:22,417
'Tegen de tijd dat Joe klaar is
met ons geld begraven...

137
00:16:22,500 --> 00:16:24,417
hebben we niets meer voor een show.'

138
00:16:25,833 --> 00:16:29,583
Hij maakte zich oprecht zorgen.

139
00:17:20,292 --> 00:17:23,042
4 maanden voor de opening

140
00:17:24,000 --> 00:17:25,958
In Wilmington, Californië...

141
00:17:26,042 --> 00:17:30,333
werden twee stoomlocomotieven
gebouwd, vintage uit 1900.

142
00:17:30,417 --> 00:17:34,250
Mogelijk de laatste van dat type
die in de VS werden gebouwd.

143
00:17:58,583 --> 00:17:59,583
{\an8}NEEF VAN WALT

144
00:17:59,667 --> 00:18:01,792
{\an8}Walt hield van miniaturen van bijna alles.

145
00:18:01,875 --> 00:18:08,708
{\an8}De treinen waren waarschijnlijk
een soort belichaming van zijn jeugd.

146
00:18:08,792 --> 00:18:11,167
Daar ben je mee opgegroeid.

147
00:18:24,583 --> 00:18:30,583
Walt was acht jaar jonger dan pap.
Hij was het jongetje bij de treinen.

148
00:18:30,667 --> 00:18:35,000
Ze waren vaak bij het spoor.

149
00:18:42,167 --> 00:18:45,125
Hun oom was ingenieur.

150
00:18:45,208 --> 00:18:49,875
Ze hadden het vaak over
hoe spannend het was...

151
00:18:49,958 --> 00:18:54,833
om bij die grote locomotief te staan
en hun oom te zien.

152
00:19:00,583 --> 00:19:02,000
{\an8}TECHNISCH INGENIEUR

153
00:19:02,083 --> 00:19:03,917
{\an8}Ik leerde alles over treinen.

154
00:19:04,000 --> 00:19:06,708
{\an8}We bouwden er een voor Walt,
om z'n huis heen.

155
00:19:07,833 --> 00:19:12,042
We hadden de tekeningen
van de Lilly Belle.

156
00:19:14,000 --> 00:19:16,250
Met alle tekeningen van de kleine trein...

157
00:19:16,333 --> 00:19:21,792
begonnen we en maakten we
de locomotieven, de wagons.

158
00:19:22,292 --> 00:19:29,167
We hoefden alleen maar
de boel op ware grootte te maken.

159
00:19:42,583 --> 00:19:45,250
De schaalmodellen van de attracties...

160
00:19:45,333 --> 00:19:49,042
waren geperfectioneerd
en we waren druk aan het bouwen.

161
00:19:55,083 --> 00:20:01,875
{\an8}Bij de Peter Pan-attractie
stond een heel pakhuis vol...

162
00:20:01,958 --> 00:20:07,375
met de hangbaansystemen en de wagentjes.

163
00:20:07,458 --> 00:20:10,083
En we hadden de dips en de bochten.

164
00:20:10,167 --> 00:20:12,708
Dit was ook helemaal nieuw.

165
00:20:12,792 --> 00:20:16,208
Volgens mij is er nog nooit
een zwevende attractie geweest...

166
00:20:16,958 --> 00:20:19,750
in een pretpark, voor zover ik weet.

167
00:20:24,125 --> 00:20:29,042
In Newport bouwden en monteerden we
miniatuur Autopia-raceauto's.

168
00:20:29,125 --> 00:20:31,750
Ze zullen rijden
op de Tomorrowland-snelweg.

169
00:20:34,708 --> 00:20:39,583
Het moeilijkste was om ze te bouwen
in diverse maten voor diverse leeftijden.

170
00:20:39,667 --> 00:20:46,375
En om het dat authentieke gevoel te geven,
wordt de weg bewaakt door politieauto's.

171
00:20:49,042 --> 00:20:50,208
{\an8}AUTO-ONTWERPER

172
00:20:50,292 --> 00:20:52,667
{\an8}Elke klus die je met Walt doet, is anders.

173
00:20:52,750 --> 00:20:57,375
{\an8}Je bedenkt wat je gaat doen
en hoe je het gaat doen, als je begint.

174
00:21:03,083 --> 00:21:08,208
We hadden geen projectmanagers,
dus ook geen coördinators.

175
00:21:08,292 --> 00:21:12,250
Het kopieerapparaat was nog niet
uitgevonden, dus we publiceerden niets.

176
00:21:12,333 --> 00:21:14,167
We deden alleen het werk.

177
00:21:15,958 --> 00:21:18,958
Walt stond er nooit bij stil
dat hij mensen overbelastte.

178
00:21:20,042 --> 00:21:25,000
Het was meer van: oké, we doen het gewoon.
Je doet alles in één keer.

179
00:21:27,292 --> 00:21:30,125
Je aarzelt niet over beslissingen.

180
00:21:34,458 --> 00:21:36,417
En Walt moet je erop betrappen...

181
00:21:36,500 --> 00:21:39,917
dat het niet gaat zoals hij wil.
Dat is zijn probleem.

182
00:21:48,792 --> 00:21:52,042
{\an8}Veel mensen zeiden: 'Hij is er geweest.'

183
00:21:53,750 --> 00:21:57,083
{\an8}Als het niet was gelukt,
was de studio ook ten onder gegaan.

184
00:21:57,167 --> 00:22:00,500
Alles was in het park gestopt.

185
00:22:11,000 --> 00:22:12,083
{\an8}PUBLICITEITSAGENT

186
00:22:12,167 --> 00:22:15,125
{\an8}Het kostte veel moeite
om de opening te halen.

187
00:22:15,792 --> 00:22:20,083
{\an8}Ze groeven de Rivers of America uit
en vulden het met water.

188
00:22:20,167 --> 00:22:23,000
De volgende ochtend
was het helemaal droog.

189
00:22:23,083 --> 00:22:26,375
De bodem was zanderig
en het water verdween gewoon.

190
00:22:31,542 --> 00:22:37,375
{\an8}We begonnen te experimenteren
met de waterweg van de grote rivier...

191
00:22:37,458 --> 00:22:38,833
{\an8}Rivers of America.

192
00:22:40,833 --> 00:22:44,875
We gebruikten bentoniet,
of wat het ook was.

193
00:22:44,958 --> 00:22:48,625
Iets slijmerigs
wat een waterdichte bodem moest maken.

194
00:22:49,833 --> 00:22:51,542
Dat werkte niet zo goed.

195
00:22:56,333 --> 00:23:02,500
{\an8}Tijdens de bouw
was niet alles even mooi.

196
00:23:03,958 --> 00:23:06,667
Walt kwam altijd op zondagochtend...

197
00:23:08,458 --> 00:23:11,292
en keek dan overal rond.

198
00:23:13,250 --> 00:23:16,583
Hij slaakte een paar zuchten...

199
00:23:18,625 --> 00:23:25,417
draaide zich om en zei: 'Weet je wat?
Ik kreeg vandaag wat cijfers binnen.'

200
00:23:26,375 --> 00:23:32,125
Hij zei: 'We hebben iets meer dan de helft
van ons budget uitgegeven aan dit park.'

201
00:23:33,375 --> 00:23:39,167
En hij zei: 'Er is daar niet één ding,
of daar, of daar...

202
00:23:39,250 --> 00:23:41,667
behalve gaten in de grond en hopen aarde.

203
00:23:41,750 --> 00:23:47,375
Er is niet één ding waar een mens
15 cent voor uitgeeft om het te zien.'

204
00:23:47,458 --> 00:23:49,417
Hij zei: 'Ik ben bang.'

205
00:23:52,208 --> 00:23:53,208
En dat was hij.

206
00:24:01,458 --> 00:24:07,042
Je kon niet geloven dat je de helft...
Het leek een enorme som geld...

207
00:24:07,708 --> 00:24:11,167
en er was niets
waar iemand iets om zou geven.

208
00:24:14,042 --> 00:24:17,292
Hij zat daar maar.
Hij zei lange tijd niets.

209
00:24:17,375 --> 00:24:22,417
Het maakte me duidelijk wat
verantwoordelijkheid en zorgen inhielden.

210
00:24:22,500 --> 00:24:27,792
Want ik maakte me zorgen om kleine dingen,
of iets wel af zou komen, bijvoorbeeld.

211
00:24:27,875 --> 00:24:31,875
Maar dit was niet bij me opgekomen,
want ik wist er niets van.

212
00:24:31,958 --> 00:24:38,625
Maar dit waren echte zorgen.
Dat werd me die dag duidelijk.

213
00:25:19,583 --> 00:25:25,125
In studio drie begonnen we aan de bouw
van de 32 meter lange rivierboot...

214
00:25:25,208 --> 00:25:27,708
de sternwheeler Mark Twain.

215
00:25:28,333 --> 00:25:30,458
Het dek loopt schuin af...

216
00:25:30,542 --> 00:25:33,917
dus elk stuk hout moest afzonderlijk
worden gezaagd en gemonteerd.

217
00:25:35,417 --> 00:25:39,083
Zo'n grote boot bouwen in een gebouw
80 km van het water vandaan...

218
00:25:39,167 --> 00:25:41,042
zorgde voor opgetrokken wenkbrauwen.

219
00:25:41,958 --> 00:25:46,667
Anders dan de man die z'n boot niet
uit z'n kelder kreeg, hadden wij een plan.

220
00:25:51,208 --> 00:25:56,292
Bijna iedereen was verbaasd.
Hij kon in delen uit elkaar voor vervoer.

221
00:26:14,083 --> 00:26:16,125
{\an8}MARK TWAIN RIVIERBOOT

222
00:26:29,833 --> 00:26:34,042
{\an8}Walt wilde vanaf het begin al iets anders.

223
00:26:34,917 --> 00:26:38,542
{\an8}Hij wilde een familiepretpark.

224
00:26:39,458 --> 00:26:42,500
We kregen in het begin veel kritiek...

225
00:26:42,583 --> 00:26:46,458
van de ouderwetse exploitanten
van pretparken...

226
00:26:46,542 --> 00:26:48,542
omdat we te veel geld uitgaven...

227
00:26:50,417 --> 00:26:52,417
en te gedetailleerd waren.

228
00:27:04,292 --> 00:27:05,292
{\an8}STORYLINER

229
00:27:05,375 --> 00:27:10,250
{\an8}We zijn naar diverse pretparken
en fabrikanten in het land geweest...

230
00:27:10,333 --> 00:27:15,708
om te zien
of ze onze ontwerpen wilden maken.

231
00:27:15,792 --> 00:27:18,667
Bijna altijd zeiden de fabrikanten:

232
00:27:18,750 --> 00:27:22,542
'Dat wordt lastig.
Waarom koop je niet iets van ons?'

233
00:27:22,625 --> 00:27:25,625
Dus er is een typische attractie te koop.

234
00:27:27,917 --> 00:27:30,500
Maar met Walt kan dat niet.

235
00:27:30,583 --> 00:27:35,000
Dus al die mooie dingen werden gemaakt
en ze waren niet praktisch.

236
00:27:35,083 --> 00:27:36,958
En dat wist hij.

237
00:28:46,417 --> 00:28:50,292
{\an8}Het idee van een Disneyland
sluimerde al jarenlang.

238
00:28:50,375 --> 00:28:53,833
{\an8}Ik bedacht het toen ik met m'n kinderen
naar kinderparken ging.

239
00:28:53,917 --> 00:28:58,417
We gingen elke zaterdag en zondag.

240
00:28:58,500 --> 00:29:01,083
Hun moeder wilde niet mee,
we gingen samen.

241
00:29:01,167 --> 00:29:03,750
Ik nam ze mee
naar dierentuinen, overal heen.

242
00:29:04,667 --> 00:29:07,208
Ze gingen graag met me mee in die tijd.

243
00:29:07,292 --> 00:29:10,125
Dat waren
de gelukkigste dagen van mijn leven.

244
00:29:18,208 --> 00:29:19,375
{\an8}DOCHTER VAN WALT

245
00:29:19,458 --> 00:29:25,333
{\an8}Hij had het altijd over dit soort parken.
In de loop van de jaren, vanaf m'n vijfde...

246
00:29:25,417 --> 00:29:30,958
tot hij het eindelijk deed toen ik 21 was,
groeide de droom.

247
00:29:31,458 --> 00:29:35,583
Van een bescheiden parkje
dat op het studioterrein zou komen...

248
00:29:36,458 --> 00:29:39,083
tot echt iets groots.

249
00:29:42,917 --> 00:29:45,708
Ik denk dat iedereen dacht
dat hij gek was...

250
00:29:45,792 --> 00:29:49,500
net als toen hij zei
dat hij een tekenfilm wilde maken.

251
00:29:56,167 --> 00:30:00,250
{\an8}Je moet dit zien...

252
00:30:00,333 --> 00:30:04,167
{\an8}als een enorm experiment.

253
00:30:05,208 --> 00:30:08,250
Dit was de oorsprong van dat soort parken.

254
00:30:11,417 --> 00:30:13,750
Wat Walt wilde doen...

255
00:30:13,833 --> 00:30:18,708
was iets totaal anders dan Coney Island.

256
00:30:59,250 --> 00:31:01,417
{\an8}Walt kende het park als zijn broekzak.

257
00:31:02,500 --> 00:31:04,583
{\an8}Hij wist waar elke leiding liep.

258
00:31:05,125 --> 00:31:08,125
{\an8}Het enige wat hij niet besefte...

259
00:31:09,250 --> 00:31:11,292
was de noodzaak van het bouwen met beton.

260
00:31:11,375 --> 00:31:15,083
Hij dacht dat we het tijdelijk
konden bouwen, net als een filmset.

261
00:31:22,667 --> 00:31:28,667
Hij was enorm boos over de waterval
in Adventureland, vanwege al het beton.

262
00:31:37,542 --> 00:31:42,542
Verderop waren andere arbeiders
ook druk bezig met het bouwen van stenen.

263
00:31:43,292 --> 00:31:46,333
Mooie rotsformaties maken
is een eitje voor Moeder Natuur...

264
00:31:46,417 --> 00:31:48,750
maar voor ons was het niet zo makkelijk.

265
00:32:15,583 --> 00:32:19,042
{\an8}Ik moest elke dag naar de kosten kijken...

266
00:32:19,125 --> 00:32:23,542
{\an8}maar ik had nog nooit...
Ik was gezakt voor wiskunde op school.

267
00:32:23,625 --> 00:32:26,417
Ik wist niet of we
in het zwart of rood stonden...

268
00:32:26,500 --> 00:32:30,542
maar als niemand zei
dat we te veel uitgaven, zei ik ook niets.

269
00:32:30,625 --> 00:32:34,250
Walt kwam binnen en vroeg:
'Hoeveel geld heb je al uitgegeven?'

270
00:32:34,333 --> 00:32:36,792
Ik zei: 'Eens kijken.'
Hij zei: 'Ik weet het.'

271
00:32:36,875 --> 00:32:38,708
En hij vertelde me precies hoeveel.

272
00:32:39,542 --> 00:32:43,292
3 maanden voor de opening

273
00:32:52,667 --> 00:32:56,750
{\an8}Toen Disneyland in aanbouw was,
werkten er zo veel mensen in de studio...

274
00:32:56,833 --> 00:33:00,292
{\an8}aan dat gekke idee voor een pretpark.

275
00:33:01,292 --> 00:33:04,875
Aan de ene kant leek het gek,
maar het leek ook heel natuurlijk.

276
00:33:06,875 --> 00:33:10,292
PRIVÉTERREIN - VERBODEN TOEGANG

277
00:33:11,875 --> 00:33:17,958
We hadden geen administratiekantoor.
Er waren gewoon overal mensen.

278
00:33:33,417 --> 00:33:36,625
{\an8}Het was vreselijk om
aan het eind van de dag naar huis te gaan.

279
00:33:36,708 --> 00:33:41,500
{\an8}Dan moest je naar bed
en de volgende ochtend weer terugrijden.

280
00:33:41,583 --> 00:33:44,958
Het was lastig om te stoppen
en naar huis te moeten.

281
00:34:23,458 --> 00:34:25,542
Hier zijn we in Disneyland.

282
00:34:26,625 --> 00:34:30,875
Ja, we zijn in het park,
maar hebben onze problemen meegenomen.

283
00:34:30,958 --> 00:34:33,958
Daar zijn er veel van hier.

284
00:34:56,000 --> 00:35:01,875
{\an8}Toen we begonnen,
kon Walt nog geen plattegronden lezen.

285
00:35:03,042 --> 00:35:05,208
We plaagden hem daar mee.

286
00:35:05,292 --> 00:35:08,625
Maar al snel had hij het onder de knie...

287
00:35:08,708 --> 00:35:14,667
en was hij er beter in dan wij.
Hij voelde de proporties beter aan.

288
00:35:14,750 --> 00:35:20,625
Hij wist precies wat hij wilde:
een kleinere versie van Main Street.

289
00:35:30,667 --> 00:35:34,250
{\an8}We begonnen de bouw van Disneyland
met maar 10% van de plannen.

290
00:35:35,125 --> 00:35:37,333
{\an8}Gaandeweg werden die ontwikkeld.

291
00:35:55,708 --> 00:35:57,750
{\an8}Ik denk dat Walt ervan overtuigd was...

292
00:35:57,833 --> 00:36:03,542
{\an8}dat als z'n gasten
werden blootgesteld aan goede smaak...

293
00:36:03,625 --> 00:36:05,750
goede kwaliteit, goed ontwerp...

294
00:36:06,750 --> 00:36:10,583
ze dit onbewust zouden waarnemen.

295
00:36:10,667 --> 00:36:16,250
Niet als gevolg van een opleiding
tot landschapsontwerp of architectuur...

296
00:36:16,333 --> 00:36:20,542
maar dat ze onbewust het verschil
zouden weten tussen goed en slecht.

297
00:36:32,250 --> 00:36:33,625
{\an8}LANDSCHAPSARCHITECT

298
00:36:33,708 --> 00:36:38,625
{\an8}Ze haalden er verschillende
landschapsarchitecten bij voor projecten.

299
00:36:38,708 --> 00:36:44,875
Walt Disney was bang
dat omdat er zo veel mensen aan werkten...

300
00:36:44,958 --> 00:36:50,667
het niet bij elkaar zou passen.
Zo begon ik.

301
00:36:54,292 --> 00:36:57,833
Ik ontwierp een plan
voor Main Street en de Hub.

302
00:36:58,458 --> 00:37:01,542
Ze belegden een vergadering
met alle artdirectors.

303
00:37:01,625 --> 00:37:04,750
Walt was erbij en ze keurden het goed.

304
00:37:09,375 --> 00:37:13,167
Roy Disney zei:
'Val hem nooit lastig met een probleem.

305
00:37:13,250 --> 00:37:17,500
Als je een probleem hebt,
kom je naar ons. Laat hem dromen.'

306
00:37:21,917 --> 00:37:24,875
Elke zaterdag kwam hij langs...

307
00:37:24,958 --> 00:37:29,292
om met de artdirectors te praten.

308
00:37:29,375 --> 00:37:34,875
Hij had nieuwe ideeën
over wat er moest gebeuren.

309
00:37:36,792 --> 00:37:41,292
Hij wilde maandagochtend beginnen,
hij wilde niet dan pas de plannen hebben.

310
00:37:42,375 --> 00:37:45,458
Dus vaak werkte ik
in het weekend tot middernacht...

311
00:37:46,500 --> 00:37:52,833
aan schetsen en zo ging dat dan.

312
00:37:56,250 --> 00:38:01,667
{\an8}Ik weet nog dat Walt wel
opvliegend kon zijn en dingen kon eisen...

313
00:38:01,750 --> 00:38:05,292
{\an8}omdat hij van iedereen verwachtte
dat ze deden wat hij deed.

314
00:38:27,375 --> 00:38:30,500
2 maanden voor de opening

315
00:39:08,875 --> 00:39:13,083
{\an8}In Disneyland kampten we
met ernstige problemen.

316
00:39:17,208 --> 00:39:21,583
Ik werd geadviseerd
door twee of drie assistenten.

317
00:39:21,667 --> 00:39:24,833
We mochten absoluut niet in juli opengaan.

318
00:39:24,917 --> 00:39:29,292
We moesten het uitstellen tot september.
Maar we zeiden nee.

319
00:39:37,625 --> 00:39:41,750
Het was zo belangrijk voor het publiek
dat we in juli zouden openen.

320
00:39:43,417 --> 00:39:48,292
Als we tot september hadden gewacht
met al onze financiële problemen...

321
00:39:48,375 --> 00:39:50,792
was het misschien nooit gelukt.

322
00:40:25,125 --> 00:40:30,625
{\an8}Het was één groot leerproces
en wat ik het leukst vond aan die tijd...

323
00:40:30,708 --> 00:40:34,250
{\an8}was dat iemand zei: 'We doen het.'

324
00:41:43,000 --> 00:41:46,250
1 maand voor de opening

325
00:41:47,167 --> 00:41:48,792
Overal in de studio...

326
00:41:48,875 --> 00:41:52,292
werden hamers en zagen
vervangen door verf en kwasten.

327
00:41:52,375 --> 00:41:53,917
De deadline naderde.

328
00:41:54,833 --> 00:41:58,708
De haast-, verf- en afrondcampagne
begon in alle ernst.

329
00:42:14,667 --> 00:42:19,708
{\an8}Er lijkt altijd druk te zijn.
Dat is de aard van showbusiness.

330
00:42:20,833 --> 00:42:25,542
{\an8}En natuurlijk ook kansen en
aanvoelen dat het moment is aangebroken.

331
00:42:26,458 --> 00:42:32,917
En omdat Walt zo intuïtief was,
voelde hij natuurlijk dat het tijd was.

332
00:42:33,000 --> 00:42:35,792
Hij zette ons onder druk en we deden het.

333
00:43:04,250 --> 00:43:06,417
{\an8}Dit was onze grote kwelling.

334
00:43:06,500 --> 00:43:10,625
{\an8}Wat wilde je met dat Tomorrowland doen?
We konden niet zonder.

335
00:43:11,208 --> 00:43:16,917
Je kon niet zeggen dat we het niet wilden.
We hadden het er zo moeilijk mee.

336
00:43:44,417 --> 00:43:48,375
{\an8}Op een dag reden Walt
en ik samen naar Disneyland...

337
00:43:48,458 --> 00:43:54,125
{\an8}en hij zei: 'Nou, Herbie, je weet toch
wat het ergste is dat ons kan overkomen?'

338
00:43:55,208 --> 00:43:58,375
Ik zei: 'Hoe bedoel je, het ergste?'

339
00:43:58,458 --> 00:44:04,417
Hij zei: 'Het ergste wat er kan gebeuren,
is dat ik failliet ga.'

340
00:44:05,958 --> 00:44:08,792
Ik zei:
'Ja, dat zou inderdaad niet best zijn.'

341
00:44:08,875 --> 00:44:10,958
En hij zei: 'Nou...

342
00:44:11,042 --> 00:44:17,042
Ik ben vijf keer blut geweest.
Een zesde keer overleef ik wel.'

343
00:44:48,500 --> 00:44:53,208
{\an8}Als je team het met je eens is en je
hetzelfde doel hebt, kom je uit op iets...

344
00:44:53,292 --> 00:44:56,042
{\an8}dat groter is dan de som der delen.

345
00:44:58,000 --> 00:45:03,708
Het is bekend
dat dit soort dingen zo werken.

346
00:45:03,792 --> 00:45:06,542
Je bouwt enthousiasme op en deelt iets.

347
00:45:06,625 --> 00:45:10,250
Soms wordt het een beetje belachelijk
en heb je alleen lol.

348
00:45:10,333 --> 00:45:15,708
Maar meestal bewerkstellig je dingen
door een wederzijdse stimulatie...

349
00:45:15,792 --> 00:45:20,375
die je alleen nooit bereikt had.

350
00:45:24,708 --> 00:45:29,792
Walt was een meester
in het teweegbrengen van zo'n sfeer.

351
00:45:59,792 --> 00:46:03,583
Hier aan de kust stuiten we
op het rijk van de Serengeti-vlaktes.

352
00:46:04,458 --> 00:46:06,917
Daar torent de giraf bovenuit.

353
00:46:08,083 --> 00:46:11,000
Het reproduceren van deze dieren
vraagt de samenwerking...

354
00:46:11,083 --> 00:46:14,458
van de beste ontwerpers,
beeldhouwers en bedreven monteurs.

355
00:47:01,042 --> 00:47:04,792
{\an8}Ik was vastbesloten
dat ik het eerste ritje zou maken...

356
00:47:04,875 --> 00:47:08,667
{\an8}als het eerste bootje het water in ging.

357
00:47:08,750 --> 00:47:12,958
Ik zou als eerste gaan
en kijken of iemand nat zou worden...

358
00:47:15,250 --> 00:47:19,958
want ik had het idee
om achter de waterval langs te gaan.

359
00:47:43,750 --> 00:47:47,375
Ik voer er langzaam omheen
en keek naar alles...

360
00:47:47,458 --> 00:47:49,792
om te zien waar de ruimte was.

361
00:47:49,875 --> 00:47:53,125
Toen ik onder de waterval door ging,
zat ik er middenin.

362
00:47:53,208 --> 00:47:57,667
Toen keek ik waar de achtersteven was
en daar zat Walt.

363
00:47:58,208 --> 00:48:03,542
M'n hart stond stil. Ik was
door de waterval heen toen ik bijkwam.

364
00:48:04,375 --> 00:48:10,042
Hij was heel voorzichtig aan boord gestapt
en ik had niets gezien.

365
00:48:17,708 --> 00:48:22,167
Deze week presenteren we
het pre-openingsrapport van Disneyland.

366
00:48:26,375 --> 00:48:28,500
In onze eerste tv-show vorig jaar...

367
00:48:28,583 --> 00:48:33,333
beschreven we onze hoop
en plannen voor Disneyland.

368
00:48:33,417 --> 00:48:38,833
Een paar maanden geleden
lieten we zien hoe de bouw begon.

369
00:48:40,583 --> 00:48:44,292
Velen van u hebben
interesse getoond in onze vooruitgang.

370
00:48:44,375 --> 00:48:49,000
Deze week, een paar dagen
voor de officiële opening van Disneyland...

371
00:48:49,083 --> 00:48:51,500
willen we u bijpraten
over wat er is gebeurd...

372
00:48:51,583 --> 00:48:56,875
en de vreugde en zorgen delen
van onze race tegen de tijd.

373
00:48:58,208 --> 00:49:02,042
In dit laatste verslag
over de bouw van Disneyland...

374
00:49:02,125 --> 00:49:06,125
wil ik de vele studiokunstenaars,
ambachtslieden en ingenieurs eren...

375
00:49:06,208 --> 00:49:10,500
wiens onvermoeibare inspanningen
deze droom hebben helpen uitkomen.

376
00:49:11,625 --> 00:49:15,792
Zonder hun vaardigheden en verbeelding
was Disneyland niet mogelijk geweest.

377
00:49:24,417 --> 00:49:27,458
{\an8}Die laatste dagen waren hectisch.

378
00:49:28,708 --> 00:49:35,000
{\an8}Ik zag tuinmannen dode struiken en bloemen
met verf besproeien.

379
00:49:35,083 --> 00:49:41,083
Dus in plaats van ze water geven,
verfden ze gras, struiken en bomen.

380
00:49:59,125 --> 00:50:00,125
{\an8}PARKBEHEERDER

381
00:50:00,208 --> 00:50:02,083
{\an8}Voor de opening staakten de loodgieters.

382
00:50:02,167 --> 00:50:06,167
{\an8}We moesten beslissen
of we fonteintjes of toiletten wilden...

383
00:50:06,250 --> 00:50:09,208
want er was niet genoeg tijd voor allebei.

384
00:50:09,292 --> 00:50:13,292
Walt zei: 'We moeten toiletten hebben.

385
00:50:14,250 --> 00:50:17,583
Mensen kunnen frisdrank drinken,
maar niet op straat plassen.'

386
00:50:33,333 --> 00:50:35,125
{\an8}Er was een gaslek onder het kasteel...

387
00:50:35,208 --> 00:50:41,333
{\an8}en je zag blauwe vlammetjes langs de rand
en de fundering van het kasteel komen.

388
00:50:44,833 --> 00:50:47,417
Ik was me er toen niet van bewust, maar...

389
00:50:47,500 --> 00:50:51,375
ik was m'n pijp aan het roken
toen ik uit de Hub kwam.

390
00:50:52,833 --> 00:50:56,625
Opeens kwam de brandweercommandant
aangerend en hij greep me.

391
00:50:56,708 --> 00:50:59,083
Hij trok me mee terug naar de Hub.

392
00:50:59,167 --> 00:51:03,167
'Weet je niet dat er brand is?'
Hij zag me het kasteel al opblazen.

393
00:52:19,083 --> 00:52:22,125
{\an8}De druk was enorm voor iedereen.

394
00:52:22,208 --> 00:52:26,917
{\an8}We woonden er allemaal en werkten
van 's ochtends vroeg tot 's avonds laat.

395
00:52:47,042 --> 00:52:49,542
{\an8}We werkten 48 uur per week.

396
00:52:49,625 --> 00:52:53,000
{\an8}Walt kwam op zaterdag
en dan gingen we samen lunchen...

397
00:52:53,083 --> 00:52:56,542
en daarna weer aan het werk,
want hij zat er bovenop.

398
00:53:00,125 --> 00:53:02,708
{\an8}De openingsperiode was erg hectisch.

399
00:53:02,792 --> 00:53:07,250
{\an8}Toen we daar woonden,
woonden we boven het stadhuis.

400
00:53:09,958 --> 00:53:15,542
De laatste tekeningen maakten we
op de eerste verdieping van het stadhuis.

401
00:53:17,375 --> 00:53:24,292
{\an8}Er heerste voortdurend grote paniek.
Het was een wonder dat het doorging.

402
00:53:24,375 --> 00:53:28,167
Net zoals het een wonder was
dat Disneyland op tijd openging.

403
00:53:52,958 --> 00:53:56,500
2 weken voor de opening

404
00:54:40,583 --> 00:54:44,583
{\an8}Mensen keken me aan en zeiden:

405
00:54:44,667 --> 00:54:48,250
{\an8}'Die man heeft geen respect voor geld.'

406
00:54:48,333 --> 00:54:50,875
Dat is niet waar. Dat heb ik wel.

407
00:54:55,167 --> 00:55:00,375
Er zijn mensen die geld aanbidden als iets
wat je ergens opgestapeld moet hebben.

408
00:55:01,208 --> 00:55:05,333
Ik heb op één manier aan geld gedacht.
En dat is door iets te doen.

409
00:55:08,833 --> 00:55:13,417
Ik denk niet dat ik iets bezit
waar ik ooit iets aan zal hebben...

410
00:55:13,500 --> 00:55:15,375
behalve als ik er iets mee doe.

411
00:55:48,958 --> 00:55:53,708
{\an8}Walt zei dat we leerden en
dat hij geen geld had voor meer dan dat.

412
00:55:53,792 --> 00:55:59,042
{\an8}Ik moest geld lenen van ABC
en m'n verzekering en een hypotheek nemen.

413
00:56:01,833 --> 00:56:04,292
Er waren vertragingen van leveranciers...

414
00:56:04,375 --> 00:56:08,417
er waren storingen
en er werd gedreigd met stakingen.

415
00:56:13,625 --> 00:56:18,958
Maar Walt had lef.
Hij zette alles op het spel.

416
00:56:20,167 --> 00:56:21,958
Hoeveel mensen doen dat?

417
00:56:41,208 --> 00:56:45,250
{\an8}Op 10 juli
hadden we een feest in Disneyland.

418
00:56:45,333 --> 00:56:49,667
{\an8}Die dag mochten we voor het eerst
met de trein door het park rijden.

419
00:56:49,750 --> 00:56:52,083
Die dag voer de rivierboot ook.

420
00:59:36,417 --> 00:59:40,083
{\an8}Walt woonde daar
en hij ging er vroeg in de ochtend heen...

421
00:59:40,167 --> 00:59:42,125
{\an8}om te zien hoe het ging.

422
00:59:46,083 --> 00:59:49,333
Vlak voor de opening
was Tomorrowland nog niet klaar...

423
00:59:49,417 --> 00:59:52,333
en we moesten snel een klusje klaren.

424
01:00:07,500 --> 01:00:08,500
{\an8}MODELBOUWER

425
01:00:08,583 --> 01:00:13,042
{\an8}Voor Disneyland openging,
was het een chaos.

426
01:00:15,167 --> 01:00:20,542
In Tomorrowland hadden we grote gebouwen
aan beide kanten, maar er stond niets in.

427
01:00:42,583 --> 01:00:46,500
We hopen dat u volgende week
zondag 17 juli luistert en kijkt...

428
01:00:46,583 --> 01:00:49,292
als we de opening
van Disneyland presenteren...

429
01:00:49,375 --> 01:00:52,333
in een programma van 1,5 uur,
via de meeste zenders.

430
01:01:01,917 --> 01:01:06,125
3 dagen voor de opening

431
01:01:08,542 --> 01:01:11,250
Dit zijn een paar plekken
die ABC liet zien...

432
01:01:11,333 --> 01:01:15,750
aan een wachtende natie,
in 's werelds grootste live-uitzending.

433
01:01:23,292 --> 01:01:26,125
Het begon toen Mr Kintner
tegen Mr Disney zei:

434
01:01:26,208 --> 01:01:30,125
'Als ABC nou eens de opening
van Disneyland op tv uitzendt?'

435
01:01:30,208 --> 01:01:32,667
Mr Disney vond het een prima idee.

436
01:01:33,917 --> 01:01:38,667
Na alle voorbereidingen begon
de cameraploeg hun bewegingen te oefenen.

437
01:01:40,833 --> 01:01:43,833
Er werd overal heen gebeld
om apparatuur te regelen.

438
01:01:43,917 --> 01:01:50,833
26.000 meter kabel en 5.000 meter coax
ligt niet voor het oprapen.

439
01:01:54,042 --> 01:01:59,250
Dertien vorkheftrucks
bouwden speciale cameraplatforms...

440
01:01:59,333 --> 01:02:01,042
en zetten die op die liften.

441
01:02:01,542 --> 01:02:04,458
{\an8}De bestuurders van de vorkheftrucks
moesten repeteren.

442
01:02:04,542 --> 01:02:07,417
{\an8}Anders zouden ze
de liften niet op tijd stoppen...

443
01:02:07,500 --> 01:02:09,750
en zo de kabels uit de camera's trekken.

444
01:02:40,958 --> 01:02:46,083
{\an8}Ik moest Casey Jr. aan de praat krijgen.

445
01:02:48,042 --> 01:02:50,500
Ik testte hem voor de opening.

446
01:02:50,583 --> 01:02:55,542
{\an8}De trein was net op gang,
toen hij begon te kantelen.

447
01:02:56,250 --> 01:03:00,000
We sloten de attractie
om uit te zoeken waarom dit was gebeurd.

448
01:03:00,083 --> 01:03:03,375
We ontdekten dat er
geen veiligheidsrail om het spoor lag...

449
01:03:03,458 --> 01:03:06,083
dus we konden de attractie niet openen.

450
01:03:06,167 --> 01:03:10,125
Ik moest voor het tv-programma
een keer met de locomotief rijden.

451
01:04:09,125 --> 01:04:13,125
Terwijl wij wilden repeteren,
waren de werklui nog aan het bouwen.

452
01:04:16,500 --> 01:04:20,917
Nog een klein probleem.
Dat is asfalt, geen zand.

453
01:04:21,833 --> 01:04:26,792
We konden toch nog wat werk afkrijgen,
ondanks alle drukte op het laatste moment.

454
01:04:26,875 --> 01:04:31,917
Mannen, materiaal en wagens kwamen voorbij
in een poging om op tijd klaar te zijn.

455
01:04:34,833 --> 01:04:37,500
Hierdoor kon er
niet goed gerepeteerd worden.

456
01:04:40,250 --> 01:04:42,167
STADHUIS

457
01:05:16,042 --> 01:05:19,125
Vlak voor de show
waren er nog de laatste voorbereidingen.

458
01:05:19,208 --> 01:05:24,708
En toen, klaar, Fantasyland, Frontierland...

459
01:05:24,792 --> 01:05:28,875
Adventureland, Main Street, Tomorrowland.

460
01:05:29,708 --> 01:05:34,333
Stand-by. Vijf seconden.
En hier is de show.

461
01:05:36,042 --> 01:05:40,042
Openingsdag

462
01:05:47,917 --> 01:05:49,875
Hoe maakt u het? Ik ben Hank Weaver.

463
01:05:49,958 --> 01:05:52,792
Het afgelopen jaar
kondigde deze handtekening...

464
01:05:52,875 --> 01:05:55,208
de opening aan van 'Disneyland', de show.

465
01:05:55,292 --> 01:05:58,542
Nu kondigt hij de opening aan
van Disneyland, de locatie.

466
01:05:59,583 --> 01:06:01,250
Wereldwijd zijn de ogen gericht...

467
01:06:01,333 --> 01:06:05,833
op deze 65 hectare in Anaheim, Californië.

468
01:06:05,917 --> 01:06:10,125
Vanmiddag wordt Disneyland,
's werelds mooiste koninkrijk...

469
01:06:10,208 --> 01:06:14,667
onthuld op een wereldpremière
op uitnodiging en u bent te gast.

470
01:06:42,792 --> 01:06:48,667
We beginnen bij de ingang van Disneyland
met uw gastheer, Art Linkletter.

471
01:06:50,250 --> 01:06:56,167
Ik sta op het spoor,
voor Disneyland en het Santa Fe-station.

472
01:06:56,250 --> 01:06:59,875
Over een paar seconden
komt Walt Disney zelf aan...

473
01:06:59,958 --> 01:07:04,250
met een trein die is gebouwd
op een miniatuurformaat van 5/8.

474
01:07:22,625 --> 01:07:25,250
Hoe was de tocht?
- Prima.

475
01:07:25,333 --> 01:07:29,167
De gouverneur en Fred Gurley
reden ermee door Frontierland.

476
01:07:29,250 --> 01:07:31,333
Ik haalde hem op en reed hierheen.

477
01:07:31,417 --> 01:07:33,542
Dag, gouverneur.
- Fijn je te zien, Art.

478
01:07:33,625 --> 01:07:35,792
Gouverneur Knight van Californië.

479
01:07:35,875 --> 01:07:39,583
Walt Disney natuurlijk en Mr Gurley,
van de Santa Fe-railway.

480
01:07:39,667 --> 01:07:43,583
Toe maar, van de Santa Fe en Disneyland.
- Dat klopt.

481
01:07:53,333 --> 01:07:55,000
Duizenden mensen stromen binnen.

482
01:07:55,083 --> 01:07:59,792
Ze gaan te voet door de magische tunnel,
want dit is een autovrije zone.

483
01:08:01,292 --> 01:08:07,125
En als je net als Alice in Wonderland
door die tunnel loopt, langs de Santa Fe...

484
01:08:07,792 --> 01:08:11,000
bevind je je in een vervlogen tijd,
in een andere wereld.

485
01:08:11,083 --> 01:08:13,958
De klok is een halve eeuw teruggedraaid...

486
01:08:14,042 --> 01:08:19,625
en je staat op het plein
van een Amerikaans stadje. Het jaar: 1900.

487
01:08:27,458 --> 01:08:32,042
{\an8}Ik was een van de zweterige mensen
die de weg probeerden te vinden...

488
01:08:32,708 --> 01:08:34,375
{\an8}Het was een doolhof.

489
01:08:36,625 --> 01:08:43,375
Iedereen had de avond ervoor gefeest,
dus er waren heel wat katers.

490
01:08:44,292 --> 01:08:46,292
Het was niet de beste dag.

491
01:08:50,625 --> 01:08:54,208
{\an8}De meeste mensen herinneren zich
de openingsdag als een ramp.

492
01:08:54,292 --> 01:08:57,417
{\an8}Er waren
twee keer zoveel mensen als gepland.

493
01:08:57,500 --> 01:09:02,250
Het eten raakte op. Bijna alles
wat je kunt bedenken, ging mis.

494
01:09:05,458 --> 01:09:09,292
{\an8}Ook bij warm weer droegen vrouwen
toen hoge hakken en panty's.

495
01:09:09,375 --> 01:09:13,583
{\an8}Zo ook bij de opening van Disneyland.
Het was bloedheet die dag.

496
01:09:15,208 --> 01:09:19,125
Maar je moet toegeven
dat Walt een indrukwekkend idee had.

497
01:09:20,208 --> 01:09:22,292
Zo'n man kun je niet afkraken.

498
01:09:27,042 --> 01:09:29,167
Alle activiteit op Main Street is gestopt.

499
01:09:32,625 --> 01:09:36,583
Walt Disney komt naar voren
om de inwijding van Disneyland te lezen.

500
01:09:43,542 --> 01:09:46,750
Iedereen die naar deze
blije plek is gekomen, welkom.

501
01:09:47,917 --> 01:09:49,542
Disneyland is jouw land.

502
01:09:50,375 --> 01:09:53,000
Hier vind je
fijne herinneringen aan het verleden.

503
01:09:53,750 --> 01:09:57,167
Hier kan de jeugd genieten van
de uitdaging en belofte van de toekomst.

504
01:09:57,917 --> 01:10:01,375
Disneyland is gewijd aan
de idealen, dromen en harde feiten...

505
01:10:01,458 --> 01:10:03,583
die Amerika hebben geschapen...

506
01:10:03,667 --> 01:10:09,417
in de hoop dat het een bron van vreugde en
inspiratie zal zijn voor de hele wereld.

507
01:10:09,500 --> 01:10:10,500
Bedankt.

508
01:10:31,083 --> 01:10:34,167
Dit was een van de spannendste
momenten van m'n leven.

509
01:10:34,250 --> 01:10:38,458
Ik denk dat iedereen
die hier vandaag is, zal zeggen...

510
01:10:38,542 --> 01:10:43,542
zoals mensen jaren geleden bij de opening
van de Eiffeltoren: 'Ik was erbij.'

511
01:10:43,625 --> 01:10:49,750
Ik ben er trots op dat ik bij de opening
van Disneyland was. Het is geweldig.

512
01:10:59,917 --> 01:11:00,917
{\an8}BEELDHOUWER

513
01:11:01,000 --> 01:11:04,792
{\an8}Wij hadden er wel vertrouwen in
dat het iets goeds zou worden.

514
01:11:04,875 --> 01:11:08,583
{\an8}Anderen wisten zeker
dat het geen succes zou worden.

515
01:11:08,667 --> 01:11:12,792
Dat gold niet voor de mensen
van de creatieve afdelingen.

516
01:11:23,083 --> 01:11:29,458
{\an8}Walt zegt: 'Ik wil alleen
dat mensen die langslopen of langsrijden...

517
01:11:29,542 --> 01:11:33,333
of toegang hebben
tot alles wat je ontwerpt...

518
01:11:33,417 --> 01:11:37,583
een glimlach op hun gezicht hebben
als ze weggaan.'

519
01:11:37,667 --> 01:11:43,500
Hij zei: 'Onthoud dat.
Meer vraag ik niet van je als ontwerper.

520
01:11:46,458 --> 01:11:50,208
Maak het mooi, maar zorg
dat je een lach op hun gezicht tovert.

521
01:11:57,542 --> 01:12:00,833
{\an8}De pers was niet erg lovend
over onze opening...

522
01:12:00,917 --> 01:12:05,125
{\an8}maar dat is de prijs die je betaalt
als je in Hollywood werkt.

523
01:12:05,208 --> 01:12:10,833
Ze zoeken naar kleine barstjes
of dingen die ze kunnen vergroten.

524
01:12:17,875 --> 01:12:21,083
Het is me een genoegen
om de lieftallige dame...

525
01:12:21,167 --> 01:12:25,792
en ster voor te stellen die op Mr Disneys
verzoek de Mark Twain komt dopen.

526
01:12:25,875 --> 01:12:27,750
Juffrouw Irene Dunne.

527
01:12:29,208 --> 01:12:32,542
Hallo, Irene.
- Hoe gaat het? Hij helt over.

528
01:12:32,625 --> 01:12:35,917
Hij helt een beetje over,
want hij vaart zo weg.

529
01:12:36,000 --> 01:12:40,083
En de boot is gedoopt.
Hij begint z'n dagelijkse tochten...

530
01:12:40,167 --> 01:12:44,250
over de rivieren van de wereld.
Van Amerika, bedoel ik.

531
01:12:44,333 --> 01:12:46,958
Bedankt, juffrouw Dunne.
- Goede reis.

532
01:12:47,042 --> 01:12:49,792
En nu, dames en heren,
moet ik naar andere plekken.

533
01:12:49,875 --> 01:12:53,167
De commandeur,
admiraal Joe Fowler, zit in de stuurhut.

534
01:12:53,250 --> 01:12:55,417
Ze gaan vertrekken,
dus ik kan maar beter...

535
01:12:55,500 --> 01:13:00,958
Dag, Irene. Dag, allemaal. Goede reis.
Daar gaat het fluitje.

536
01:13:02,208 --> 01:13:03,708
Vaar maar weg, admiraal.

537
01:13:31,667 --> 01:13:34,208
Voor onze preview van Tomorrowland...

538
01:13:34,292 --> 01:13:36,958
wil ik een paar woorden
van toewijding lezen.

539
01:13:37,458 --> 01:13:42,417
'Een blik op een wereld vol mooie ideeën,
die het werk van de mens belichaamt.

540
01:13:42,500 --> 01:13:46,667
Een stap in de toekomst,
met voorspellingen van wat komen gaat.

541
01:13:47,417 --> 01:13:52,042
Morgen biedt nieuwe ontdekkingen
in wetenschap, avontuur en idealen.

542
01:13:52,125 --> 01:13:54,875
Het atoomtijdperk,
de uitdaging van de ruimte...

543
01:13:54,958 --> 01:13:59,083
en de hoop op
een vreedzame, verenigde wereld.'

544
01:14:05,875 --> 01:14:10,583
Die duiven zijn, hopelijk, de voorboden
van vrede voor de wereld van morgen.

545
01:14:16,333 --> 01:14:21,292
{\an8}Het gaat om hoe mensen zich voelen.
Ze voelen zich beter over zichzelf.

546
01:14:22,458 --> 01:14:26,917
{\an8}Als we mensen vertrouwen geven,
het gevoel dat ze alles aankunnen...

547
01:14:28,458 --> 01:14:33,000
neemt hun angst niet alleen af,
het maakt ze ook betere mensen.

548
01:14:34,208 --> 01:14:35,292
En er is hoop.

549
01:14:56,708 --> 01:15:00,375
Je hebt Barnum overtroffen.
Maar we moeten gaan.

550
01:15:00,458 --> 01:15:04,125
Ja, maar ik wil nog even
alle artiesten bedanken...

551
01:15:04,208 --> 01:15:07,375
en iedereen
die deze droom heeft laten uitkomen.

552
01:15:07,958 --> 01:15:11,125
Laten we lol maken in Fantasyland.
- Tot ziens, mensen.

553
01:15:19,458 --> 01:15:24,875
Ondanks de vroege tegenslagen
heeft Disneyland sinds de opening

554
01:15:24,958 --> 01:15:28,958
meer dan 900 miljoen gasten verwelkomd.

555
01:18:06,250 --> 01:18:11,875
Opgedragen aan de vakmensen
die de gelukkigste plek op aarde bouwden

556
01:18:11,958 --> 01:18:13,958
Vertaling: Laura Oplaat