1
00:00:05,088 --> 00:00:07,841
Leeuwen komen op de prooi af, Baz.
- Ja.

2
00:00:08,008 --> 00:00:12,012
De cheeta's hebben
eindelijk een prooi gedood.

3
00:00:13,263 --> 00:00:16,308
Maar er is een ongenode gast.

4
00:00:16,475 --> 00:00:18,018
Ze twijfelt.

5
00:00:20,103 --> 00:00:23,190
Ze proberen zo snel mogelijk te eten.

6
00:00:28,070 --> 00:00:29,780
Daar komt ze.

7
00:00:43,752 --> 00:00:50,551
De Serengeti, het epicentrum van
een van de grootste dierenmigraties.

8
00:00:52,678 --> 00:00:57,349
Het stikt hier van de gnoes.
Je ziet ze in alle richtingen.

9
00:00:59,559 --> 00:01:03,313
Ik ben voor het eerst in Tanzania
tijdens de Grote Migratie.

10
00:01:03,480 --> 00:01:07,484
Dit is een
van de grootste natuurspektakels.

11
00:01:08,360 --> 00:01:13,532
Door het regenseizoen migreren
meer dan twee miljoen dieren.

12
00:01:17,828 --> 00:01:21,498
Gevolgd door duizenden
hongerige roofdieren.

13
00:01:22,958 --> 00:01:25,877
Ik kom de snelste filmen.

14
00:01:26,044 --> 00:01:28,463
Dit is de beste tijd
om cheeta's te filmen.

15
00:01:28,630 --> 00:01:31,883
Ze zullen de eindeloze
voedselvoorraad optimaal benutten...

16
00:01:32,050 --> 00:01:34,595
die door hun territorium loopt.

17
00:01:36,096 --> 00:01:38,849
Maar hun leven is niet makkelijk.

18
00:01:39,600 --> 00:01:45,147
In de afgelopen eeuw is het aantal
cheeta's met 90 procent gedaald.

19
00:01:51,611 --> 00:01:54,698
Ik wil begrijpen
waarom het zo moeilijk is...

20
00:01:54,865 --> 00:01:58,368
voor 's werelds snelste landdier
om te overleven.

21
00:02:04,833 --> 00:02:08,503
Er leven hier naar schatting
maar 300 cheeta's.

22
00:02:08,670 --> 00:02:11,214
Ik heb vier weken om ze te vinden.

23
00:02:11,381 --> 00:02:13,383
Ik heb hulp nodig.

24
00:02:13,550 --> 00:02:17,596
Wildlife-gids Baz Kessy
bestuurt onze truck.

25
00:02:17,763 --> 00:02:21,516
Vanuit de auto gebruik ik
mijn drone en telelenscamera.

26
00:02:22,851 --> 00:02:27,272
In een tweede voertuig zitten
Denis Mollel en Tom Walker.

27
00:02:27,439 --> 00:02:30,817
Ze zijn de besten
in het filmen van snelle jachten...

28
00:02:30,984 --> 00:02:33,820
met een gestabiliseerde camera.

29
00:02:38,408 --> 00:02:43,580
Deze kudde zebra's is zeer alert.
Ze staren allemaal in die richting.

30
00:02:43,747 --> 00:02:45,666
We gebruiken al hun ogen...

31
00:02:45,832 --> 00:02:49,127
om de positie te bepalen
van waarnaar ze kijken.

32
00:02:51,546 --> 00:02:54,591
Het moet daar ergens zijn.

33
00:02:55,967 --> 00:02:58,220
Bertie, hoor je me?
- Ja, zeg het maar.

34
00:02:58,387 --> 00:03:02,474
Een moeder met
twee kleine welpen aan deze kant.

35
00:03:02,641 --> 00:03:03,934
Oké, begrepen.

36
00:03:05,143 --> 00:03:06,728
Dat is heel spannend.

37
00:03:06,895 --> 00:03:10,899
De andere auto heeft een moeder
met twee welpjes gevonden.

38
00:03:11,066 --> 00:03:14,069
Dat zie je niet vaak,
dus we gaan kijken.

39
00:03:15,237 --> 00:03:20,617
95 procent van alle cheetawelpen
bereikt de volwassenheid niet.

40
00:03:20,784 --> 00:03:26,039
Hun grootste bedreiging is gedood
worden door leeuwen en hyena's.

41
00:03:26,206 --> 00:03:28,208
Oké, ik heb het. Ja, hier is goed.

42
00:03:29,751 --> 00:03:32,421
Cheetamoeders verbergen ze dus.

43
00:03:36,174 --> 00:03:39,010
Mijn hemel. De welpen zijn klein.

44
00:03:41,430 --> 00:03:45,517
Het zijn bolletjes dons
aan de voeten van mama.

45
00:03:45,684 --> 00:03:49,354
Ik zie enkel hun bovenkant
af en toe boven het gras uit komen.

46
00:04:08,123 --> 00:04:09,708
Ze zijn zo klein.

47
00:04:11,293 --> 00:04:13,962
Hun vacht is heel anders
dan die van hun moeder.

48
00:04:14,129 --> 00:04:17,924
De zijkanten zijn heel donker
en de bovenkant is zilverachtig.

49
00:04:18,091 --> 00:04:21,470
Ze zouden door die kleur
op een honingdas lijken.

50
00:04:21,636 --> 00:04:24,848
Een woest klein diertje
met grote, scherpe tanden...

51
00:04:25,015 --> 00:04:28,393
scherpe klauwen
en een heel naar karakter.

52
00:04:28,560 --> 00:04:30,645
Als ze op honingdassen lijken...

53
00:04:30,812 --> 00:04:34,149
laten roofdieren
ze misschien met rust.

54
00:04:37,360 --> 00:04:39,946
Maar ze zijn piepklein,
hooguit een maand oud.

55
00:04:41,782 --> 00:04:46,870
Moeder heeft het zwaar met
voor hen zorgen en hen voeden.

56
00:04:48,747 --> 00:04:53,293
Als ze wil gaan jagen,
moet ze ze alleen laten.

57
00:04:59,007 --> 00:05:02,552
Ik denk dat ze een prooi heeft gezien.

58
00:05:14,981 --> 00:05:17,234
Daar is de gazelle.

59
00:05:20,195 --> 00:05:25,158
Gazelles hebben een topsnelheid
van 80 kilometer per uur.

60
00:05:25,325 --> 00:05:28,411
Cheeta's kunnen
bijna 110 km sprinten.

61
00:05:28,578 --> 00:05:32,082
Maar dat houden ze maar kort vol.

62
00:05:33,625 --> 00:05:38,380
Elke keer als de gazelle
zich omdraait, verstijft ze.

63
00:05:46,638 --> 00:05:49,057
Ze weet wat ze doet.

64
00:05:53,687 --> 00:05:56,565
Ze wil de afstand verkleinen
voor ze sprint.

65
00:06:02,279 --> 00:06:04,239
Het is een masterclass in stalken.

66
00:06:10,412 --> 00:06:15,917
Ze moet ongezien binnen 30 meter
komen om enige kans te maken.

67
00:06:23,508 --> 00:06:25,927
Ze schiet elk moment
uit de startblokken.

68
00:06:48,241 --> 00:06:50,785
Ze is sneller dan de drone. Kijk.

69
00:06:58,543 --> 00:07:03,256
Ze heeft hem.
Hij is bijna net zo groot als zij.

70
00:07:05,967 --> 00:07:09,929
Ze was zo geduldig.
Ze verkleinde de afstand.

71
00:07:10,096 --> 00:07:12,307
Ik dacht: Ze moet gaan.

72
00:07:12,474 --> 00:07:15,435
Maar ze weet
dat ze dichtbij moet komen.

73
00:07:15,602 --> 00:07:20,440
Ze is 's werelds snelste landdier,
maar gazelles nog steeds heel snel.

74
00:07:20,607 --> 00:07:24,277
Ze kwam binnen de kritieke afstand
en trapte het gaspedaal in.

75
00:07:24,444 --> 00:07:26,696
Ongelofelijk hoe snel ze zijn.

76
00:07:28,615 --> 00:07:31,701
Vandaag kan ze melk maken
voor haar welpen.

77
00:07:34,663 --> 00:07:37,499
Maar niet alle jachten zijn succesvol.

78
00:07:37,666 --> 00:07:41,378
Elke keer als ze ze alleen laat,
neemt ze een risico.

79
00:07:43,088 --> 00:07:47,801
Geen wonder dat maar vijf procent van
alle cheetawelpen volwassen wordt.

80
00:07:50,970 --> 00:07:54,974
De uitdagingen voor cheeta's in dit
uitgestrekte landschap gaan verder.

81
00:08:00,438 --> 00:08:04,192
Om meer te begrijpen,
moeten we de migratie inhalen.

82
00:08:13,410 --> 00:08:18,581
Maar in de voetsporen treden van
deze cheetamagneten heeft z'n nadelen.

83
00:08:18,748 --> 00:08:21,084
O, kom op.

84
00:08:21,876 --> 00:08:28,800
Achter elke grote migratie ligt een
nog grotere berg stront van gnoes.

85
00:08:30,677 --> 00:08:32,971
Dat gaat stinken.

86
00:08:45,608 --> 00:08:49,904
Na een paar uur zoeken is er beweging,
weg van de kudde.

87
00:08:52,449 --> 00:08:56,995
Ongelooflijk, we hebben een groep
van drie volwassen cheetamannetjes.

88
00:08:57,829 --> 00:09:01,332
Men zegt vaak dat leeuwen
de enige sociale grote katten zijn...

89
00:09:01,499 --> 00:09:03,126
met volwassenen in groepjes.

90
00:09:03,293 --> 00:09:05,170
Dat klopt niet helemaal...

91
00:09:05,336 --> 00:09:09,716
want cheetamannetjes vormen groepen,
genaamd coalities.

92
00:09:09,883 --> 00:09:12,385
Als volwassen mannetjes
hun moeder verlaten...

93
00:09:12,552 --> 00:09:16,306
blijven ze meestal bij hun broers
en vormen ze een coalitie.

94
00:09:16,473 --> 00:09:18,850
Ze proberen op elkaar te springen.

95
00:09:20,351 --> 00:09:24,481
Samen verdedigen ze hun territorium
tegen rivaliserende mannetjes.

96
00:09:24,647 --> 00:09:29,319
Als ze als team jagen,
kunnen ze grotere prooien aan.

97
00:09:30,195 --> 00:09:34,741
We hebben ze vorig jaar gevolgd,
maar ze waren niet goed in jagen.

98
00:09:34,908 --> 00:09:37,118
Ze waren nog vrij jong.

99
00:09:37,285 --> 00:09:38,912
Hopelijk hebben ze geoefend.

100
00:09:40,371 --> 00:09:44,000
Cheetamannetjes leven korter
dan vrouwtjes.

101
00:09:44,918 --> 00:09:48,505
Vechten met leeuwen
en andere mannetjes kan dodelijk zijn.

102
00:09:49,380 --> 00:09:52,258
En zelfs hun prooi
kan gevaarlijk zijn.

103
00:09:53,218 --> 00:09:57,972
Tom, er is een kudde zebra's voor ze.
Die gaan we bekijken.

104
00:09:59,224 --> 00:10:03,645
Drie cheetamannetjes vormen
een formidabele groep roofdieren...

105
00:10:03,812 --> 00:10:06,606
maar zebra's zijn
geen makkelijk doelwit.

106
00:10:06,773 --> 00:10:09,734
Eén trap kan dodelijk zijn.

107
00:10:18,493 --> 00:10:21,329
Er zijn zeker zebrahengsten bij.

108
00:10:22,664 --> 00:10:25,041
Ze moeten hun doelwit goed kiezen.

109
00:10:39,681 --> 00:10:40,890
Oké, ze gaan.

110
00:10:47,438 --> 00:10:48,815
Daar gaan ze.

111
00:10:53,069 --> 00:10:57,699
De kudde verspreidt zich. De coalitie
zoekt een kwetsbaar doelwit.

112
00:10:57,866 --> 00:11:00,076
Jonge dieren zijn makkelijker.

113
00:11:02,328 --> 00:11:03,997
De moeder blokkeert.

114
00:11:08,251 --> 00:11:10,503
Heb je het?
- Ik weet het niet.

115
00:11:17,010 --> 00:11:21,890
Pas op voor een trap van de zebra's.
Die in je snuit en het licht gaat uit.

116
00:11:25,143 --> 00:11:27,395
De rest van de kudde sluit aan.

117
00:11:28,938 --> 00:11:34,027
De cheeta's hebben het opgegeven.
Game over.

118
00:11:34,194 --> 00:11:37,739
Dat was ongelooflijk. Ze sloten aan
bij de moeder en het veulen.

119
00:11:37,906 --> 00:11:39,115
Ja.

120
00:11:39,282 --> 00:11:43,453
Ze kunnen schoppen
om de cheeta weg te schoppen.

121
00:11:46,122 --> 00:11:50,293
Zo zie je maar weer.
Jagen is voor cheeta's niet makkelijk.

122
00:11:50,460 --> 00:11:52,795
Zelfs niet met drie grote mannetjes.

123
00:11:52,962 --> 00:11:57,550
De prooi is erg lastig.
De macht van de zebra's...

124
00:11:57,717 --> 00:11:59,844
hun verdediging, hun trappen...

125
00:12:00,011 --> 00:12:03,514
weerhielden de cheeta's ervan
een jong te grijpen.

126
00:12:08,269 --> 00:12:13,316
Als een van de coalitie gewond raakt,
zou dat hen allen in gevaar brengen.

127
00:12:14,484 --> 00:12:18,238
Sommige risico's zijn het niet waard.

128
00:12:23,076 --> 00:12:26,663
Het leven zit vol moeilijke
beslissingen voor deze katten.

129
00:12:35,630 --> 00:12:39,300
De migratie is de beste tijd
van het jaar om cheeta's te filmen...

130
00:12:39,467 --> 00:12:41,886
maar er zijn ook uitdagingen.

131
00:12:42,053 --> 00:12:46,182
Er komt regen aan. We moeten bij
regen of zonneschijn kunnen filmen.

132
00:12:46,349 --> 00:12:51,312
Bij een normale camera krijg je
druppels op de lens en kun je niets.

133
00:12:51,479 --> 00:12:55,233
Toms camera heeft een speciaal
apparaat dat dat probleem oplost.

134
00:12:55,400 --> 00:12:57,819
Het heet een regenspinner.
Ik laat het zien.

135
00:12:57,986 --> 00:12:59,737
Tom, kun jij hem aanzetten?

136
00:13:04,909 --> 00:13:08,037
Ben je er klaar voor, Tom?
Daar gaan we.

137
00:13:09,247 --> 00:13:14,794
Hij is helemaal vrij.
Het werkt zo goed. Juist.

138
00:13:16,963 --> 00:13:19,757
Mijn oplossing
is veel minder hightech.

139
00:13:19,924 --> 00:13:22,302
Drones zijn niet zo goed in de regen.

140
00:13:22,468 --> 00:13:24,971
Ze vallen omlaag
omdat de elektronica smelt.

141
00:13:25,138 --> 00:13:27,265
Ik heb de afgelopen paar uur...

142
00:13:27,432 --> 00:13:31,894
alle openingen
en gaatjes gevuld met siliconen...

143
00:13:32,061 --> 00:13:33,855
om hem waterdicht te maken.

144
00:13:34,022 --> 00:13:39,861
Maar ik gooi er geen water op.
Ik weet niet of het lukt. Duimen maar.

145
00:13:45,575 --> 00:13:51,122
De volgende ochtend volgen we de
migratie bij hun rondreis van 1500 km.

146
00:13:54,959 --> 00:13:57,420
En we zien nieuwe gezichten.

147
00:14:01,007 --> 00:14:04,969
Dat lijkt op een moeder
met twee grote welpen.

148
00:14:07,680 --> 00:14:12,852
Dit is spannend. Welpen van
deze leeftijd zijn leuk om te volgen.

149
00:14:13,019 --> 00:14:17,356
Ze zijn heel levendig en speels,
en wat ik interessant vind...

150
00:14:17,523 --> 00:14:21,277
is dat dit de leeftijd is waarop
ze leren jagen van hun moeder.

151
00:14:21,444 --> 00:14:23,654
Ze zijn iets kleiner dan hun moeder...

152
00:14:23,821 --> 00:14:28,076
en het laatste beetje van hun
zilveren nekhaar moet nog uitvallen.

153
00:14:39,921 --> 00:14:41,589
Tijd om te spelen.

154
00:14:42,799 --> 00:14:44,967
De welpen zijn aan het besluipen.

155
00:14:55,686 --> 00:14:57,313
Ze jagen op de reigers.

156
00:15:04,779 --> 00:15:08,032
Spelen lijkt leuk
en dat is het vast ook...

157
00:15:09,450 --> 00:15:12,787
maar het is ook training
voor hun snelle achtervolgingen.

158
00:15:14,163 --> 00:15:19,127
Over een paar maanden
moeten de welpen zelf gaan jagen.

159
00:15:27,009 --> 00:15:28,094
Hoor je dat?

160
00:15:29,846 --> 00:15:32,431
Dat is de moeder die de welpen roept.

161
00:15:32,598 --> 00:15:35,017
Het speelkwartier is voorbij.

162
00:15:35,518 --> 00:15:38,521
Moeder gaat ze laten zien
hoe het moet.

163
00:15:43,734 --> 00:15:48,698
Volwassen zebra's en gnoes zijn te
groot voor dit gezin om op te jagen.

164
00:15:48,865 --> 00:15:51,117
Maar er zijn ook veel gazelleveulens.

165
00:15:52,410 --> 00:15:57,248
Ze zijn klein en langzaam,
en een ideale prooi voor beginners.

166
00:16:03,045 --> 00:16:07,633
De welpen moeten toekijken en leren
hoe hun moeder een doelwit kiest.

167
00:16:19,353 --> 00:16:22,190
Maar deze welp had dat niet door.

168
00:16:25,693 --> 00:16:29,322
Jaagt de welp op de zebra, Baz?
- Ja, dat is de welp.

169
00:16:31,115 --> 00:16:32,700
De welp jaagt op de zebra.

170
00:16:36,162 --> 00:16:40,249
Chaos. De gnoes en zebra's
vluchten alle kanten op.

171
00:16:49,133 --> 00:16:51,510
De welp heeft spijt
van z'n beslissing.

172
00:16:54,847 --> 00:16:57,058
De zebra's zitten nu
achter de welp aan.

173
00:16:59,393 --> 00:17:00,937
De rollen zijn omgedraaid.

174
00:17:02,230 --> 00:17:03,689
Rennen.

175
00:17:05,274 --> 00:17:07,109
Zebra 's achter hem.

176
00:17:15,576 --> 00:17:16,702
Dat is zo goed.

177
00:17:21,082 --> 00:17:25,711
Misschien niet de les die mam
wilde leren, maar het is een les.

178
00:17:32,635 --> 00:17:35,763
Al die actie heeft
de aandacht getrokken...

179
00:17:35,930 --> 00:17:38,849
van een andere soort in de Serengeti.

180
00:17:45,773 --> 00:17:49,402
Er zijn veel auto's onderweg, Baz.
- Ja.

181
00:17:51,112 --> 00:17:56,826
Ik zie graag dat mensen hun geld
en tijd besteden aan de natuur...

182
00:17:56,993 --> 00:18:02,707
maar als er zo veel auto's
om de moeder en haar welpen staan...

183
00:18:02,873 --> 00:18:04,208
kan dat niet goed zijn.

184
00:18:04,375 --> 00:18:09,338
Het is moeilijk voor de cheeta zelf,
want ze ziet de prooi niet.

185
00:18:12,758 --> 00:18:16,637
Waarom komen deze auto's
zo dicht bij de dieren...

186
00:18:16,804 --> 00:18:18,222
en met zo veel tegelijk?

187
00:18:18,389 --> 00:18:22,560
Het is een gebrek aan kennis
bij de chauffeurs.

188
00:18:22,727 --> 00:18:27,231
De wegen moeten op 25 meter
van de dieren zijn...

189
00:18:27,398 --> 00:18:32,820
maar de toeristen willen een selfie
maken of een foto met hun telefoon.

190
00:18:32,987 --> 00:18:36,240
Daardoor komen mensen heel dichtbij.

191
00:18:39,243 --> 00:18:42,538
Ik voel me wel schuldig
als ik hiernaar kijk...

192
00:18:42,705 --> 00:18:48,461
want in onze serie geven we mensen
een onrealistische verwachting...

193
00:18:48,628 --> 00:18:51,756
van wat ze gaan zien
en van hoe dichtbij ze zullen komen.

194
00:18:51,922 --> 00:18:56,886
We hebben ongelofelijke technologie.
We brengen de kijker op een plek...

195
00:18:57,053 --> 00:19:00,640
die ze in het echt nooit kunnen zien.

196
00:19:00,806 --> 00:19:04,060
Ik begrijp dat de gidsen
onder grote druk staan...

197
00:19:04,226 --> 00:19:06,020
om snel te presteren.

198
00:19:06,187 --> 00:19:09,148
Ze moeten het dier vinden
en er dichtbij komen.

199
00:19:10,149 --> 00:19:15,488
Toerisme is een belangrijke bron van
inkomsten voor beschermde gebieden.

200
00:19:16,739 --> 00:19:22,953
Maar om verantwoordelijk te zijn,
moet je eerst aan de dieren denken.

201
00:19:23,788 --> 00:19:27,667
Als ik klanten heb
of met iemand op safari ga...

202
00:19:27,833 --> 00:19:31,837
leg ik uit waarom we niet
dicht bij het dier komen.

203
00:19:32,004 --> 00:19:33,923
Ze begrijpen het heel goed.

204
00:19:35,091 --> 00:19:40,096
Welpen moeten elke dag eten,
maar vanavond zullen ze honger lijden.

205
00:19:43,599 --> 00:19:46,977
Het is tijd voor de cheeta's
om zich te verstoppen.

206
00:19:47,144 --> 00:19:50,606
Leeuwen en hyena's gaan jagen.

207
00:20:01,242 --> 00:20:05,079
's Ochtends vinden we
dezelfde moeder met welpen.

208
00:20:05,246 --> 00:20:08,124
Baz, is zij dat?
- Ja.

209
00:20:12,294 --> 00:20:16,382
Ze is aan het jagen.
Het is donker, maar ze jaagt.

210
00:20:16,549 --> 00:20:20,803
De druk om het gezin te voeden
dwingt haar risico's te nemen.

211
00:20:22,179 --> 00:20:25,433
De moeder en de twee welpen
zijn onderweg.

212
00:20:27,393 --> 00:20:30,771
's Ochtends vroeg.
Het is nog vrij donker.

213
00:20:30,938 --> 00:20:35,276
Er zijn nu dus
veel grotere roofdieren actief.

214
00:20:35,443 --> 00:20:37,486
Ze heeft vast honger.

215
00:20:41,991 --> 00:20:44,160
Oké, moeder heeft iets gezien.

216
00:21:00,551 --> 00:21:03,179
Ja. Ze heeft hem. Ze heeft hem.

217
00:21:07,850 --> 00:21:10,770
Het interessante is
dat ze de welpen geen kans gaf...

218
00:21:10,936 --> 00:21:14,356
om het jagen te oefenen.
Ze heeft hem meteen gedood.

219
00:21:14,523 --> 00:21:17,985
Ze moest zorgen dat hij
geen geluid meer maakte.

220
00:21:19,195 --> 00:21:20,905
Er zijn veel grote roofdieren.

221
00:21:21,071 --> 00:21:24,200
Veel hyena's en leeuwen
die nog actief zijn en rondlopen.

222
00:21:27,453 --> 00:21:32,458
Ze sleept de prooi mee
naar langer gras.

223
00:21:32,625 --> 00:21:35,169
Zo is hij lastiger te zien.

224
00:21:41,467 --> 00:21:44,345
De welpen zien er uitgehongerd uit.

225
00:21:49,767 --> 00:21:51,894
En nu hoor ik leeuwen.

226
00:21:57,149 --> 00:21:58,901
Daar ergens.

227
00:22:01,821 --> 00:22:07,618
De welpen zijn aan het eten, maar
moeder is constant aan het rondkijken.

228
00:22:11,372 --> 00:22:14,083
Ik zie een hyena, recht voor ons.

229
00:22:14,250 --> 00:22:15,459
Zie je hyena's?
- Ja.

230
00:22:22,675 --> 00:22:25,845
Er komen hyena's aan.
- Hij komt deze kant op.

231
00:22:26,011 --> 00:22:30,057
{\an8}Als je naar onze rechterkant
komt, zit daar een hyena.

232
00:22:30,224 --> 00:22:31,809
{\an8}Dan krijg je een goed shot.

233
00:22:31,976 --> 00:22:33,727
Zou ze hem gezien hebben?

234
00:22:34,854 --> 00:22:39,275
Hyena's pikken de prooien
van andere roofdieren.

235
00:22:42,695 --> 00:22:44,572
Dat is een grote hyena.

236
00:22:45,281 --> 00:22:47,908
De moeder heeft een groot probleem.
- Ja.

237
00:22:48,075 --> 00:22:53,873
Met hun bijtkracht van 500 kg per cm2
verbrijzelen ze botten.

238
00:22:54,039 --> 00:22:57,668
Als een hyena hem wil pakken,
doet hij dat.

239
00:23:02,214 --> 00:23:06,468
Deze hyena is dichtbij.
Wat ga je doen, moeder?

240
00:23:07,720 --> 00:23:10,723
Vechten of wegrennen?

241
00:23:14,184 --> 00:23:15,686
Moeder en de welpen kijken.

242
00:23:19,523 --> 00:23:22,026
Moeder is overeind.
Ze gaat naar de hyena.

243
00:23:24,570 --> 00:23:25,613
Kom op.

244
00:23:40,628 --> 00:23:44,965
Ja. Goed zo, moeder.

245
00:23:50,387 --> 00:23:53,349
Cheeta's zijn gebouwd op snelheid,
niet op kracht.

246
00:23:53,515 --> 00:23:56,852
Ze kan de hyena alleen
maar wegjagen en wegbluffen.

247
00:23:57,019 --> 00:23:58,938
Want als ze echt gaan vechten...

248
00:23:59,104 --> 00:24:02,358
is de hyena veel groter en krachtiger.

249
00:24:04,193 --> 00:24:09,073
De strategie is de hyena weghouden
zodat de welpen kunnen eten.

250
00:24:16,580 --> 00:24:21,293
Je kunt hier veel hyena's horen.
Ze kakelen en lachen.

251
00:24:23,128 --> 00:24:24,505
De moeder heeft geluk.

252
00:24:24,672 --> 00:24:27,800
De andere hyena's lijken zelf
aan het jagen te zijn.

253
00:24:30,427 --> 00:24:32,304
En leeuwen aan die kant.

254
00:24:36,809 --> 00:24:38,268
Ik kan het niet geloven.

255
00:24:38,435 --> 00:24:42,564
Moeder heeft haar prooi
succesvol verdedigd.

256
00:24:42,731 --> 00:24:46,694
Ze heeft geluk gehad
dat er niet meer hyena's kwamen.

257
00:24:46,860 --> 00:24:51,991
Maar ze was ongelooflijk agressief.
Ze zei: 'Ga weg bij m'n prooi.'

258
00:25:00,249 --> 00:25:03,002
Moeder kon vandaag voor ze zorgen...

259
00:25:03,168 --> 00:25:07,131
maar binnenkort zullen de welpen
zelf moeten leren jagen.

260
00:25:15,848 --> 00:25:21,687
Als de dag warmer wordt, vinden we
de coalitie, op zoek naar prooien.

261
00:25:23,814 --> 00:25:28,527
Ze gaan van uitkijkpunt naar
uitkijkpunt tot ze een doelwit vinden.

262
00:25:36,035 --> 00:25:40,080
Vergeleken met de cheetamoeders
zijn zij onbevreesd.

263
00:25:45,502 --> 00:25:47,796
Maar het is niet zonder risico.

264
00:25:49,214 --> 00:25:52,217
Er zit een leeuw.
Daar kunnen ze op stuiten.

265
00:25:54,053 --> 00:25:55,721
Begrepen, bedankt.

266
00:25:59,016 --> 00:26:00,517
Ze willen erin klimmen...

267
00:26:00,684 --> 00:26:05,189
maar zij weten niet, en wij wel,
dat er een leeuw onder ligt.

268
00:26:06,190 --> 00:26:08,192
Ze zullen flink schrikken.

269
00:26:16,200 --> 00:26:17,659
De leeuw is overeind.

270
00:26:22,331 --> 00:26:23,999
Een groot mannetje.

271
00:26:26,335 --> 00:26:28,462
Eén, twee, drie, vier mannetjes.

272
00:26:29,755 --> 00:26:31,507
Dat was schrikken voor ze.

273
00:26:31,673 --> 00:26:35,344
Gelukkig zijn de leeuwen niet
achter ze aan gegaan.

274
00:26:37,679 --> 00:26:41,600
Zag je ze schrikken?
- Ja, ik zag ze schrikken.

275
00:26:41,767 --> 00:26:46,021
Ze dachten: We gaan ervandoor. Dag.

276
00:26:47,940 --> 00:26:53,695
Er zijn hier maar 300 cheeta's,
maar meer dan 3000 leeuwen.

277
00:26:55,614 --> 00:26:59,868
In een gevecht
met deze sterkere roofdieren...

278
00:27:00,035 --> 00:27:02,996
zouden de cheeta's kansloos zijn.

279
00:27:11,672 --> 00:27:13,882
Hun zoektocht naar voedsel gaat door.

280
00:27:16,218 --> 00:27:20,556
Ik hoop hen te zien slagen
voor onze tijd om is.

281
00:27:30,983 --> 00:27:33,944
Het leven van cheeta's
is zwaarder dan ik dacht...

282
00:27:34,111 --> 00:27:38,282
zelfs binnen de bescherming
van het Serengeti National Park.

283
00:27:39,241 --> 00:27:40,701
De druk om te overleven...

284
00:27:40,868 --> 00:27:44,872
kan cheeta's buiten
het beschermde gebied drijven...

285
00:27:45,038 --> 00:27:46,373
Coole plek.

286
00:27:46,540 --> 00:27:49,793
...waar ze andere problemen tegenkomen
door mensen.

287
00:27:49,960 --> 00:27:51,295
Bedankt, Baz.

288
00:27:52,462 --> 00:27:53,755
Hallo.

289
00:27:53,922 --> 00:27:57,718
Ik ontmoet Kelvin Munisi
van het Serengeti Cheetah Project.

290
00:27:57,885 --> 00:28:00,178
O, ja.
- Altijd klaar. Aangenaam.

291
00:28:00,345 --> 00:28:04,933
Ik wil weten hoe zijn onderzoek helpt
deze problemen op te lossen.

292
00:28:06,560 --> 00:28:09,730
We zien al snel bekende gezichten.

293
00:28:11,148 --> 00:28:15,986
Kelvin, deze moeder met welpen
zijn wij aan het volgen. Ken je haar?

294
00:28:16,153 --> 00:28:18,947
Ja, we kennen haar. Ze heet Adora.

295
00:28:19,114 --> 00:28:20,616
Adora?
- Adora, ja.

296
00:28:20,782 --> 00:28:23,368
Weet je hoeveel nesten
ze heeft gehad?

297
00:28:23,535 --> 00:28:25,245
Dit is haar tweede nest.

298
00:28:25,412 --> 00:28:28,081
Haar eerste nestje was in 2020.

299
00:28:28,248 --> 00:28:32,210
Dat ging niet zo goed,
want ze verloor al haar welpen.

300
00:28:32,377 --> 00:28:37,007
Ja, het is triest. Vorig jaar
vonden we haar met vijf welpen.

301
00:28:37,174 --> 00:28:38,467
Vijf?
- Ja.

302
00:28:38,634 --> 00:28:41,303
Ze heeft er nu twee,
dus ze is er drie kwijt?

303
00:28:41,470 --> 00:28:44,806
Ja, ze is drie jongen kwijt.
- Dat is zo triest.

304
00:28:44,973 --> 00:28:48,310
Dat is de realiteit
als je in een landschap leeft...

305
00:28:48,477 --> 00:28:51,647
vol grotere roofdieren.
- Ja, precies.

306
00:28:51,813 --> 00:28:54,232
Ja. Ze is een goede moeder.

307
00:28:54,399 --> 00:28:57,736
Om als cheeta van de vijf welpen
er twee te houden...

308
00:28:57,903 --> 00:29:02,574
Ze is nog steeds een goede moeder
in zo'n harde omgeving.

309
00:29:03,784 --> 00:29:06,203
Kelvins veldwerk is tweeledig.

310
00:29:06,370 --> 00:29:10,374
Eerst brengt hij in kaart
waar elk cheeta rondloopt...

311
00:29:12,250 --> 00:29:17,839
en dan moet hij hun DNA verzamelen
op de minst invasieve manier.

312
00:29:18,465 --> 00:29:21,593
Je staart veel naar cheeta's
in de hoop...

313
00:29:21,760 --> 00:29:25,639
dat ze een grote boodschap doen?
- Ja.

314
00:29:30,727 --> 00:29:35,899
Kelvin, ze hurkt daar.
Gaat ze naar de wc?

315
00:29:36,066 --> 00:29:39,778
Ze poept.
- Ja. Briljant.

316
00:29:39,945 --> 00:29:44,074
Kelvin, als ik met wetenschappers
werk en hun werk film...

317
00:29:44,241 --> 00:29:49,371
bied ik meestal aan om te helpen,
maar ik laat dit nu aan jou over.

318
00:29:49,538 --> 00:29:52,457
Laat het aan de professionele
poepverzamelaars over.

319
00:30:00,048 --> 00:30:02,509
Hij heeft hem. Ja, hij heeft hem.

320
00:30:03,260 --> 00:30:08,056
Ik ben nooit zo enthousiast geweest
over de poep van een wild dier.

321
00:30:08,223 --> 00:30:10,267
Alles voor de wetenschap.

322
00:30:15,605 --> 00:30:19,276
Het is niet glamoureus,
maar Kelvins werk is cruciaal...

323
00:30:19,443 --> 00:30:21,903
om cheetaterritoriums
in de gaten te houden.

324
00:30:23,530 --> 00:30:25,490
We gaan DNA afnemen...

325
00:30:25,657 --> 00:30:30,579
om vast te stellen
hoe verscheiden de genenpoel is.

326
00:30:30,746 --> 00:30:34,291
Zo kunnen we zien hoe verbonden
de cheetapopulatie is...

327
00:30:34,458 --> 00:30:38,795
van de Serengeti tot de Masai Mara...

328
00:30:38,962 --> 00:30:42,424
en andere beschermde gebieden
binnen Oost-Afrika.

329
00:30:42,591 --> 00:30:44,968
Het mengen van deze groepen
is cruciaal...

330
00:30:45,135 --> 00:30:48,013
maar het wordt steeds moeilijker
voor cheeta's...

331
00:30:48,180 --> 00:30:51,516
omdat mensen boerderijen
en steden op hun pad bouwen.

332
00:30:51,683 --> 00:30:56,396
De oplossing is het verminderen
van de menselijke activiteit...

333
00:30:56,563 --> 00:31:01,401
zodat we de verbinding kunnen
vergroten tussen de kleine populaties.

334
00:31:02,527 --> 00:31:05,947
Kelvin hoopt met deze informatie
land te kunnen beheren...

335
00:31:06,114 --> 00:31:08,825
op een manier die cheeta's helpt...

336
00:31:08,992 --> 00:31:14,247
door hun territoriums te verbinden en
hen de ruimte geven om te overleven.

337
00:31:23,632 --> 00:31:27,177
De volgende ochtend
zien we de mannetjescoalitie weer.

338
00:31:34,518 --> 00:31:37,062
Ze zijn bij een kudde gnoes.

339
00:31:37,229 --> 00:31:41,775
Dit kan de kans zijn
waarop ze hebben gewacht.

340
00:31:42,859 --> 00:31:44,820
Maar ze zijn niet de enigen.

341
00:31:44,986 --> 00:31:48,865
Daar zijn ze, daar zijn de gnoes
en daar zijn leeuwen.

342
00:31:50,325 --> 00:31:52,244
Dit kan een chaos worden.

343
00:31:54,246 --> 00:31:57,999
Ja, Tom, de jongens zitten
op 300 meter van een kudde gnoes...

344
00:31:58,166 --> 00:32:00,252
met leeuwen in de buurt.

345
00:32:04,464 --> 00:32:08,718
We hebben een grote kudde gnoes
en de jongens zijn aan deze kant.

346
00:32:08,885 --> 00:32:13,306
Ze weten niet dat er een troep leeuwen
aan de andere kant staat.

347
00:32:14,015 --> 00:32:16,476
Als ze achter die gnoes aangaan...

348
00:32:17,227 --> 00:32:20,188
krijgen ze een nare verrassing.

349
00:32:22,440 --> 00:32:25,026
Blijf laag, jongens.

350
00:32:25,193 --> 00:32:28,405
Je wilt geen ruzie
met een stel leeuwen.

351
00:32:32,367 --> 00:32:35,036
Denk je dat ze ze hebben gezien?
- Nee.

352
00:32:35,203 --> 00:32:36,705
Ze zijn heel dichtbij.

353
00:32:43,628 --> 00:32:45,714
Alle gnoes rennen weg.

354
00:32:50,719 --> 00:32:52,304
Grote jongens.

355
00:33:01,605 --> 00:33:04,691
Kijk eens hoe groot die rechts is.

356
00:33:06,151 --> 00:33:11,573
Hij is prachtig. Moet je z'n manen
zien wapperen in de wind.

357
00:33:19,164 --> 00:33:21,208
De cheeta's hebben geluk gehad.

358
00:33:21,374 --> 00:33:25,212
De leeuwen hebben ze niet gezien
en gaan die kant op.

359
00:33:28,423 --> 00:33:32,844
Maar ze kunnen niet meer overvallen.
De gnoes zijn bang door de leeuwen.

360
00:33:39,226 --> 00:33:43,188
De coalitie heeft nog
geen succesvolle jacht gehad.

361
00:33:47,943 --> 00:33:50,195
Ze kunnen niet langer wachten.

362
00:34:00,580 --> 00:34:02,415
Op zoek naar een doelwit.

363
00:34:19,724 --> 00:34:21,685
Ze hebben een kalf gezien.

364
00:34:26,064 --> 00:34:29,651
Ze lopen door de kudde
en kijken rond. Ze gaan niet snel.

365
00:34:29,818 --> 00:34:33,613
Ze zoeken een doelwit, maar
de kudde loopt te dicht op elkaar.

366
00:34:33,780 --> 00:34:36,157
Het is gevaarlijk om daarin te gaan.

367
00:34:36,992 --> 00:34:41,746
Het juiste doelwit kiezen
is een kwestie van leven en dood.

368
00:34:49,546 --> 00:34:51,840
Ze hebben een grote gnoe gezien.

369
00:34:54,884 --> 00:34:56,344
Een jaarling.

370
00:35:03,727 --> 00:35:06,813
Hij zit weer in de kudde.
Goede verdediging.

371
00:35:08,523 --> 00:35:11,610
Ze hebben van doel gewisseld.
Ze hebben er een gevonden.

372
00:35:11,776 --> 00:35:13,653
Heb je hem nog?
- Ja.

373
00:35:13,820 --> 00:35:15,447
Hij komt naar voren.

374
00:35:20,285 --> 00:35:21,870
Hij heeft hem nog.

375
00:35:32,589 --> 00:35:34,090
Ik denk dat hij hem heeft.

376
00:35:38,386 --> 00:35:40,805
Die gnoe heeft goed gevochten.

377
00:35:45,268 --> 00:35:49,356
Eindelijk kunnen ze van
een welverdiende maaltijd genieten.

378
00:35:49,522 --> 00:35:54,402
Maar een succesvolle jacht
leidt niet altijd tot een volle maag.

379
00:36:02,202 --> 00:36:04,704
Leeuwen die op de prooi afkomen, Baz.
- Ja.

380
00:36:08,124 --> 00:36:11,336
Het is drie tegen één.

381
00:36:13,380 --> 00:36:17,759
Ze weet het niet zeker.
Ze gaan er toch niet om vechten?

382
00:36:17,926 --> 00:36:21,846
Als ze beseffen
dat het niet veilig is, lopen ze weg.

383
00:36:22,013 --> 00:36:25,266
Ze proberen nu gewoon
zo snel mogelijk te eten.

384
00:36:41,032 --> 00:36:42,742
Ze pakt de prooi.

385
00:36:44,619 --> 00:36:48,289
Daarom is het moeilijk
om hier een cheeta te zijn.

386
00:36:48,456 --> 00:36:51,876
Je doet al dat werk
en dan steelt een leeuw je eten.

387
00:36:54,838 --> 00:37:00,635
Nu moeten deze jongens weer helemaal
opnieuw gaan jagen. Terug bij af.

388
00:37:03,471 --> 00:37:08,184
De concurrentie van grotere roofdieren
is meedogenloos voor cheeta's.

389
00:37:11,688 --> 00:37:14,649
Maar opgeven is geen optie.

390
00:37:29,372 --> 00:37:31,541
Bertie, hoor je me?
- Zeg het maar.

391
00:37:31,708 --> 00:37:34,627
Het gaat regenen,
dus we zetten de regenspinner aan.

392
00:37:35,378 --> 00:37:38,882
Oké. Begrepen.
Ik schakel ook over op de regendrone.

393
00:37:49,017 --> 00:37:53,396
Ondanks de regen blijft
de coalitie bij de kudde.

394
00:37:54,939 --> 00:37:57,233
Succes, kleine drone.

395
00:38:07,035 --> 00:38:10,830
Het regent pijpenstelen
en de cheeta's zijn nog aan het jagen.

396
00:38:10,997 --> 00:38:12,957
De show moet doorgaan.

397
00:38:16,961 --> 00:38:19,339
Ze lopen recht de regen in.

398
00:38:22,675 --> 00:38:24,260
En de drone vliegt nog.

399
00:38:27,847 --> 00:38:34,187
De storm verandert de dynamiek
tussen roofdier en prooi.

400
00:38:34,354 --> 00:38:37,857
De gnoes staan met hun rug
naar de regen.

401
00:38:38,024 --> 00:38:44,113
Ze letten niet op de cheeta's
en horen ze ook niet.

402
00:38:44,280 --> 00:38:48,743
Ze naderen de gnoe. Het regent
pijpenstelen. Kom op, drone.

403
00:38:48,910 --> 00:38:50,453
Hou vol.

404
00:38:52,872 --> 00:38:57,544
Nu de leeuwen ook weg zijn, zijn
de kansen gunstig voor de coalitie.

405
00:38:58,211 --> 00:39:00,380
Oké, de tweede. Twee, drie.

406
00:39:08,596 --> 00:39:10,223
De voorste heeft een doelwit.

407
00:39:14,769 --> 00:39:17,355
Hij verhoogt zijn snelheid.
Daar gaan we.

408
00:39:19,107 --> 00:39:20,775
Wauw, ze vliegen.

409
00:39:35,832 --> 00:39:38,126
De gnoe draait zich om om te vechten.

410
00:39:40,086 --> 00:39:42,005
Pas op voor de hoorns.

411
00:39:43,923 --> 00:39:45,466
De versterking komt eraan.

412
00:39:47,218 --> 00:39:51,055
Ze zitten alle drie op de gnoe.
Hou vol, drone.

413
00:39:55,101 --> 00:39:58,104
Ze hebben hem neergehaald. Mijn hemel.

414
00:39:58,271 --> 00:40:01,441
Hij draaide zich om
en probeerde die ene af te weren.

415
00:40:01,608 --> 00:40:05,194
Als dat mannetje alleen was geweest,
had hij hem niet gepakt.

416
00:40:05,987 --> 00:40:10,074
Het regende pijpenstelen.
Dat was gestoord.

417
00:40:14,329 --> 00:40:18,166
De drone vliegt nog.
Ik breng hem terug voor hij valt.

418
00:40:19,792 --> 00:40:22,378
Hij heeft het overleefd.
Goed zo, regendrone.

419
00:40:22,545 --> 00:40:26,466
Dit is de eerste keer dat een
cheetajacht in de regen werd gefilmd.

420
00:40:26,633 --> 00:40:28,760
Ik wist niet of hij het zou overleven.

421
00:40:28,927 --> 00:40:34,807
Maar dat deed hij wel en we hebben er
buitengewoon gedrag mee vastgelegd.

422
00:40:34,974 --> 00:40:38,853
De jacht van cheeta's, als team,
in stortregen.

423
00:40:43,024 --> 00:40:45,485
Zelfs tijdens een regenstorm...

424
00:40:45,652 --> 00:40:49,864
is het doden van een gnoe
erg gevaarlijk voor deze cheeta's.

425
00:40:51,783 --> 00:40:55,203
Ik ben blij dat ze
eindelijk te eten krijgen.

426
00:40:55,870 --> 00:41:02,085
Ze kunnen een paar dagen rusten
voor ze het weer moeten doen.

427
00:41:06,923 --> 00:41:10,885
Deze iconische confrontatie
tussen cheeta's en gnoes vastleggen...

428
00:41:11,052 --> 00:41:13,012
zal ik nooit vergeten.

429
00:41:16,891 --> 00:41:21,145
M'n tijd zit er bijna op
en ik ga nog even bij iemand langs.

430
00:41:25,024 --> 00:41:26,484
Hier is de moeder.

431
00:41:27,902 --> 00:41:31,030
Maar de grote vraag is:
Waar zijn de welpen?

432
00:41:32,073 --> 00:41:36,327
Kom op, welpjes.
Ik hoop dat ze nog leven.

433
00:41:40,873 --> 00:41:42,750
De welpjes zijn er.

434
00:41:50,341 --> 00:41:53,553
Dat is een hele opluchting.

435
00:41:54,512 --> 00:41:58,433
De welpjes hebben het gered.
Ze zien er gelukkig en gezond uit.

436
00:42:00,309 --> 00:42:03,021
Ze lijken ware monstertjes
te zijn geworden.

437
00:42:03,187 --> 00:42:07,483
Ze hebben veel energie
en springen op hun moeder.

438
00:42:09,360 --> 00:42:12,030
Ze zijn zo groot geworden
sinds we ze zagen.

439
00:42:12,196 --> 00:42:16,242
Ze beginnen
hun donkere zijkanten te verliezen.

440
00:42:16,409 --> 00:42:19,704
Ik zie hun volwassen vlekken.

441
00:42:32,759 --> 00:42:36,012
De overlevingskans van welpen
bij cheeta's is niet goed.

442
00:42:36,179 --> 00:42:39,223
95 procent haalt
de volwassen leeftijd niet.

443
00:42:39,390 --> 00:42:44,437
Zij hebben een van de gevaarlijkste
periodes van hun leven doorstaan.

444
00:42:44,604 --> 00:42:47,190
En hun geweldige moeder zorgt voor ze.

445
00:42:47,356 --> 00:42:50,068
Ik heb goede hoop
dat ze het gaan redden.

446
00:43:11,756 --> 00:43:16,594
Ik heb de cheeta altijd gezien als een
supersnel, ongenaakbaar toproofdier.

447
00:43:16,761 --> 00:43:19,097
Ik had het mis.

448
00:43:19,263 --> 00:43:23,059
De dreiging van leeuwen
en hyena's is hier meedogenloos.

449
00:43:23,226 --> 00:43:26,729
Menselijke activiteit maakt
het nog moeilijker.

450
00:43:28,689 --> 00:43:31,818
Je bent snel onder de indruk
van de mannetjes...

451
00:43:31,984 --> 00:43:34,403
maar dat ben ik vooral
van de vrouwtjes.

452
00:43:34,570 --> 00:43:37,365
{\an8}Het feit dat ze hier
jongen kunnen grootbrengen...

453
00:43:37,532 --> 00:43:41,369
{\an8}strekt de geweldige moeders
die we hebben gevolgd tot eer.

454
00:43:41,536 --> 00:43:44,288
{\an8}Ik zal nooit vergeten
hoe ze opgroeiden...

455
00:43:44,455 --> 00:43:47,208
{\an8}en van hun moeder leerden
hoe ze moeten overleven.

456
00:43:47,375 --> 00:43:48,918
{\an8}Met een beetje geluk...

457
00:43:49,085 --> 00:43:53,005
{\an8}kunnen ze alles aan wat
de Serengeti voor ze in petto heeft.

458
00:43:53,756 --> 00:43:57,927
{\an8}Ondertiteld door: Leontien Gommans