Ang Department of Veteran Affairs ay nakatuon sa bukod-tanging pag-aalaga.
Manatiling naka-antabay at kami ay magbabalik sa loob ng...
Hi, Ms. Morisseau, salamat sa paghihintay.
Tinitingnan ko ang rekord ni Walter dito.
Sabi mo ang tawag sa programa ay Homecoming?
-Oo, Homecoming. -Okay, oo.
Wala na akong balita sa anak ko dalawang linggo na,
at sinusubukan ko siyang tawagan pero walang nakalista dito na...
Opo, kasi, ma'am, hindi ito programa ng VA.
Ano'ng sinasabi mo?
Oo, nakikita ko dito,
pinamamahalaan ito ng isang pribadong kontraktor, ang Geist Emergent Group.
Geist?
Oo, hindi siya dito sa VA. Iyan lang ang meron kami dito.
May iba pa po ba akong maitutulong sa inyo?
Wala na.
Glory?
Handa ka na?
Mahuhuli na tayo.
Ano ito'ng mga 'to?
Geist.
Oh, ano'ng meron sa kanila? Sila gumawa ng lahat ng iyan?
Hindi,
pero gumagawa sila ng mga gamit sa bahay gaya ng shampoo, drain cleaner,
sabong panlaba.
Ano ngayon?
At gusto lang nila siyang pagsalitain tungkol sa kanyang nararamdaman?
Hindi.
Sino? Ano'ng pinagsasasabi mo?
Si Walter. Iyong lugar kung saan siya dinala.
Walang kabuluhan iyan.
Alam ko masama ang loob mo, doudou mwen. Alam ko miss mo na siya.
Hindi iyan ang sinasabi ko.
Bakit ang kompanya na gumagawa ng shampoo at drain cleaner...
Glory, kapatid kita at mahal kita.
-Pero kapag nagiging ganito ka... -Hindi kita kailangang kumbinsihin.
-Saan ka pupunta? -Sa Tampa.
Ngayon?
Ako ang nanay niya. 'Di ko kailangang ipaalam kelan ako...
Lumayo nga siya hanggang sa ibang parte ng mundo para maiwasan iyang ugali mo.
-Evita. -Totoo 'yun.
Uuwi na siya sa apat na linggo, Glory.
Ano pa bang sasabihin mo na 'di mo na lang sinabi sa telepono?
Wala akong sasabihing kahit ano.
-Ano'ng ibig mong sabihin? -Iuuwi ko siya.
Uy, may utang pa ako sa'yo.
Ano kamo?
Ikaw 'yung waitress sa may isdaan at may utang ako sa'yong tip. Kaya...
-Ayos lang 'yun. -Heto, pakiusap. Ipinipilit ko.
Gagawan mo ako ng pabor. Masasabi ko sarili ko na mabait akong tao.
Sige ba. Salamat.
Salamat.
So, meron na bang yumaman doon?
Doon sa itim na ginto?
-Iyong sa garapon? -Wala. Wala pa.
Ah eh, iilan lang naman 'yung mga card doon, 'di ba?
Sino ang mga tao na 'yun? Napapansin mo ba?
Hindi.
Nakakatawa lang.
Hesus, naku.
-Ano? -Ah, pasensiya ka na.
Kababalik ko lang galing Afghanistan, mga 72 oras pa lang nakalipas.
At malinaw na nakalimutan ko nang makipag-usap ng normal.
-Pasensiya na. -Nasa militar ka dati?
Oo, dati.
Hindi na ngayon, kontratista na ako ngayon.
Ah eh, maligayang pagbabalik.
Salamat.
Ako si Hunter. Ikinagagalak kitang makilala.
Heidi.
Puwede ba ako'ng magtanong?
Iniisip ko lang kung sobra ba 'yung ginawa ko noong isang araw.
-Sobra? -Doon sa ibon. Ako...
Hindi. Iyon ay... Hindi naman. Ibig kong sabihi'y, ayos lang.
Okay, kasi mukhang napikon ka doon.
Hindi naman.
Oo, si Heidi ito.
Okay. Papunta na ako diyan.
Puwede bang dito ka lang? May aayusin lang ako.
Oo.
Ma'am, ito po ang protokol, hindi ako ang nagsulat ng polisiya.
Kailangan mong sagutan itong form.
Ang tingin ko sa'yo ay wala kang ideya.
Heidi! Hi, medyo may kaunti kaming isyu dito.
Ano'ng isyu? Ipaliwanag mo sa'kin.
Siya ang nanay ni Walter.
Opo, hi! Ako si Heidi Bergman.
Sinabi ko sa kaniya na 'di tayo puwedeng magkaroon ng 'di naka-iskedyul na dalaw,
pero iniisip niya na hindi ko alam ang aking mga...
Ikaw ba ang namumuno? Nagtatrabaho ka sa Geist?
Sila nagpapatakbo ng lugar na ito, tama?
Ayos lang ba ang lahat?
Kung meron pong emergency puwede naming...
Walang emergency.
Anak ko siya, at gusto ko siyang makita.
Sinasabi mo ba sa'kin na 'di ito pupuwede? At bakit naman?
Ah, ang layunin ng pasilidad na ito ay para mapadali ang paglipat ni Walter.
At maayos naman siya, iyon nga lang ang mga bisita ay,
lalong-lao na kapamilya, maaari silang...
Nagmaneho ako mula Georgia,
Meron akong 28 papel na kailangan bigyan ng marka at wala ibang pupuntahan.
-Tatawag na ba ako ng guwardiya? -Huwag. Huwag, tayo'y...
Heidi, lahat ng bisita ay dapat na aprubahan ng mas maaga.
Eh, nandito na siya at hindi siya aalis.
Ayos lang ito.
Mrs. Morisseau, sumama po kayo sa'kin.
Ayos lang ito.
Dito po ang daan.
Tungkol saan iyon?
Sa Valdosta ka nakatira, tama?
Gaano katagal 'yung biyahe?
Dapat tatlong oras lang.
-Trapik? -Hindi.
Wala ako ng inyong address.
Paano mo kami nahanap?
Sabi ni Walter ay isang opisina sa labas ng Tampa,
malapit sa sapa at may komunidad ng mga retirado.
Siguro mga isang dosena iyon.
Walo lang.
-So ikaw ay... -Pang-anim ito.
Nay?
Nay, ano'ng ginagawa... Ano'ng ginagawa mo dito?
Gusto lang kitang makita.
Ba't 'di tayo maupong lahat at mag-usap.
Diyos ko...
Heidi, pasensiya na...
Matagal ko nang 'di nakikita ang nanay ko kaya...
Puwede bang bigyan mo kami ng oras saglit?
Sige ba, oo naman.
So mga isang buwan na nakalipas, mga 161 kilometro ako sa labas ng Kandahar
sa gitna ng kawalan, tapos tumawag siya,
sabi gusto niya ng diborsiyo.
-Wow -'Di ba?
Sabi niya mahirap daw ang lahat para sa kaniya.
Napakahirap sa kaniya.
Mahirap nga iyon.
Alam mo, 'di nga ako nagalit eh, totoo. Ako'y, para bang...
"Tang-ina nito?"
Oo, mismo. Tang-ina nito.
Isipin mo, sa sobrang tagal kong wala,
hindi ko na nga maalala kung paano siya kausapin. Alam mo iyon?
O kahit kung paano, totoo.
Ibig kong sabihi'y, siya... Siguro ginawa niya lang 'yung bagay na takot kong gawin.
Nagkakaroon ako ng, parang, sumpong dito.
Sigurado kang hindi mo sideline ang magpayo sa mga mag-asawa?
Kapag Sabado't Linggo lang.
Lagpas 1:00 na. Gutom na'ko.
May Chinese na kainan sa tabi nito.
Eh ikaw? Hindi ka ba nagugutom?
Pasensiya ka na.
Alam mo, ang sarap lang sa pakiramdam na napag-uusapan ang ganitong bagay.
Hindi ako... Bihira kasi ako'ng magkaroon ng tiyansa.
Pasensiya ka na.
Sige, puwede naman ako'ng kumain.
So, alam mo, pagkatapos ng huling destino ko,
Umuwi ako, alam mo na, para ayusin ang mga bagay-bagay.
At ang relasyon namin. Trabaho. Pero...
Hindi ako akma doon. Alam mo 'yun?
Kaya bumalik ako.
Marami kami, mga dating sundalo nagtatrabaho bilang kontratista.
Alam namin ang pasikot-sikot, alam mo na.
-Nagustuhan mo ba? -Ayos lang naman.
-Medyo malungkot. -Sigurado ako, doon sa lugar na 'yun.
Maganda 'yung bansa, hindi lang 'yun.
Tingnan mo...
Alam mo, napapaligiran ka ng mga taga gobyerno.
At kailangan mo lang mag-ingat sa mga sinasabi mo.
Iyong totoo ang pinaka-huling bagay na sasabihin mo sa kanila.
Bakit?
Dahil gagamitin nila ito laban sa'yo.
Aarte sila na parang ginagawa lang nila ang kanilang trabaho,
pero ang trabaho nila ay maghanap nang masisisi.
Sinasabi ko ito na parang...
Hindi, alam ko ang ibig mong sabihin.
Alam mo?
Oo.
Meron bang gumagawa sa'yo ng ganyan?
Ano?
Alam mo na, ginugulo ka? May sinusubukang kunin sa'yo?
Wala.
Dahil ang sabi mo ay...
Alam ko, sinusubukan ko lang maging magalang.
-Ginagawa ko naman ulit. -Ang alin?
Pagtatanong.
Ano iyon?
Wala, sa trabaho ko, alam mo na.
Kumuha ng impormasyon sa tao.
Nadudulas ka na lang nang 'di mo napapansin. Pasensiya na.
Ah, wala ka namang makukuha sa'kin.
Nirereklamo ko sa'yo ang diborsyo ko tapos ngayon eh inuusisa kita.
Diyos ko, unang tang'nang date pa lang ito.
Unang ano?
Kaya ngayon, siguro oras na para mag-order ako nang una kong iinumin.
-Dapat siguro'y... -Ano?
Ano'ng ibig mong sabihin? Malas 'yan, alam mo ba.
Ang alin?
Mag-ayos ng labada ng hindi lasing.
Iyan ang isang bagay na turo sa'kin ng nanay ko.
-Totoo? -Iyon lang pala, totoo. Tingnan mo ako.
Sasabihin mo ba sa'kin kung ano ito?
Wala man lang siyang mga litrato, walang pamilya, walang kahit ano.
Kailangan mong maging matalino Kailangan mong mag-isip.
Mag-isip nang ano?
Heidi Bergman? Ano ba'ng gusto niya?
Gusto niyang tumulong. Trabaho niya 'yun.
Siya ba'y isang klase ng doktor?
Saang ba siya nag-aral?
Ano bang kinalaman ng mga 'yan?
Maniwala ka lang sa'kin.
Itong gobyerno na 'to'y 'di nagbibigay nang walang kapalit.
May dahilan kung bakit ka nandito.
Oo, may dahilan, para sa paggamot.
Paggamot?
Walang mali sa'yo.
Walang mali, kailangan ko lang ito.
Gusto nilang isipin mo na mayroong mali.
Na kailangan mo sila.
Pero 'di mo kailangan ng therapist
na pagsasalitain ka tungkol sa nakita mo, at ginawa mo.
Makinig ka, walang pumipilit sa'kin gumawa nang kahit ano.
Hindi mo alam 'yun, Walter.
Kung may mali kang ginawa, kung nalinlang ka nila...
Nalinlang?
Alam ko ang mga masasamang bagay na nangyayari doon.
Sa tingin mo ba ang mga heneral at anak nila ang tatanggap ng sisi?
-Hindi! -Nay, saan galing ang mga kagaguhang ito?
Ayusin mo pananalita mo, Walter.
So, ano? Para saan ang lahat ng ito?
Dinala lang kami dito para ayusin ang mga problema namin?
Lahat iyon bahagi ng masama nilang plano?
Oo, dinala nila kayo dito at sasabihin niyong, "Baliw ako, bayolente ako."
At makikita nila ang kahinaan mo at sasamantalahin nila ito.
Alam mo, ganito din mismo kung paano ako nag-enlist.
-Hindi 'yun ang sinasabi ko. -Ah, ako oo.
Ang sabi mo gusto mong mag-silbi.
Wala kang pinagsisilbihan dito. Ginagamit ka.
At natatakot ka lang.
Natatakot ako.
Gusto ko lang na umuwi ka.
Nag-iimpake siya?
Craig, bumalik ka na sa mesa mo.
-Tumawag dapat tayo ng guwardiya. -Huwag, hindi na kailangan.
Ika-apat na linggo na ng dosis niya, Heidi.
Kapag tinigil niya ang gamot sa puntong ito, mapupunta siya sa withdrawal...
Alam ko.
-Dapat sabihan si Colin. Pasensiya. -Huwag.
Ano'ng ibig mong sabihin ng 'wag? Heidi, tayo...
Nakakalimutan mo na ba kung ano itong...
Craig, wala akong tang'nang nakakalimutan.
Ngayon, isara mo ang maliit mong bibig, tumalikod ka, at bumalik sa mga laruan mo.
Uy.
Walter, ano'ng nangyayari?
Kailangan ko nang bumalik sa kanya.
Nahihirapan siya, kaya...
Sige.
Alam mo, pasensiya na kung aalis ako sa gitna ng lahat.
Babalik ako agad kapag puwede na.
Ah, eh kung iyan ang sa tingin mo ay dapat mong gawin, Ako'y...
Siyempre, naiintindihan ko.
Kaya lang, ito ba talaga ang gusto mo?
Nanay ko siya. Galit siya. Mas madali ang ganito.
Okay.
Puwede mo bang sagutin ang tanong ko, ngayon?
Kung ano'ng gusto ko?
Oo.
Sinasabi mo kung ano'ng utang meron ka sa mga tao sa buhay mo.
O kung paano mo sila binigo. Gaya ni Shrier o ni Lesky.
Pero ano ba ang gusto mo?
Tingin ko 'di ito ang magandang paraan para magpasya.
Bakit?
Kung 'di ako aalis, baka ito'y para makatuon ako sa paggaling.
Sa tingin ko iyon ang importante.
Pero baka ito'y dahil para makasama ka.
Naiisip mo ba iyon?
Ako lang...
ay nag-iisip na 'pag umalis ka sa paggamot ngayon ay mapanganib ito sa'yo.
-Mapanganib? -Ako... Hindi...
Hindi, hindi mapanganib, medyo delikado lang na...
Na ano?
Naiisip ko lang na 'wag ka dapat umalis kung sa tingin mo ay 'di ka pa handa.
Tama.
Pero puwede mo bang sagutin ang tanong ko?
Oo.
Ano?
Isipin mo iyon.
Paki-iwan po ng mensahe para kay...
Colin Belfast.
Hi, Colin, si Heidi ito.
Gusto ko lang malaman mo na nagkaroon kami ng 'di inaasahang bisita dito ngayon,
pero naayos ko naman ang sitwasyon at okay na ang lahat.
Okay.
-Heidi? -Walter, gusto ko lang...
Ginang Morisseau.
Nakuha mo ang gusto mo, 'di ba?
Gloria, pasensiya ka na. Ako lang ay...
Importante ito sa'kin.
Siguro kung ipapaliwanag ko pa nang husto ang aming paraan.
Naiintindihan ko na sa pakikipag-ugnayan sa gobyerno at militar,
hindi mo mararamdaman na ang kapakanan nang inyong anak ang prayoridad.
Hindi talaga.
Naiintindihan ko kung bakit mo nararamdaman iyan.
Pero ang intensiyon ko dito ay tulungan si Walter.
-Kung pagkakatiwalaan mo lang ako. -Tiwala?
Hindi ko dapat isipin kung ano ang ginagawa ng militar sa anak ko,
dahil ikaw, Heidi Bergman,
nararamdaman mo na mabuti ang intensiyon mo?
Ah, nagpasya si Walter na manatili. Iyon ang gusto niya.
Sa tingin ko dapat n'yo itong igalang.
Kung ano'ng gusto niya?
Hindi na importante iyon mula noong araw na nagpa-enlist siya.
Ah eh, tapos na siya noon. Iba 'yung nandito.
Hindi ito naiiba, itong lugar na ito.
Siguro alam mo 'yan, o nakumbinsi mo na ang iyong sarili
na pinagsisilbihan mo ang kapakanan ng nakararami.
Siguro nagmamalasakit ka sa paggamot ni Walter,
o siguro nagmamalasakit ka lang sa kanya.
Walang halaga 'yun.
Kung iniisip mo na pinoprotektahan mo siya,
o kung sino man, sa lugar na ito,
isa kang tanga.
So uminom kami isang beses pagkalipas ng apat na taon
tapos tumawag siya kinabukasan.
-Hindi kapani-paniwala. -Salamat.
Sabi niya... Diyos ko, ano bang sabi niya?
Sabi nya,
"Ano, isa itong nakakatawang pagkakataon."
At nasa bayan namin siya,
at gustong malaman kung puwede daw bang makituloy sa bahay.
-Hindi nga. -Pero mga ilang araw lang daw.
Hindi, 'di nga. Ano'ng ibig mong sabihin? Ano'ng ginawa mo?
Ang sabi ko,
"Anthony, pasensiya ka na talaga, ayaw kasi ng nanay ko ng may nakikitulog."
Na totoo naman.
Hindi maganda 'yun.
-Nararapat lang kay Anthony 'yun. -Oo.
Ayos lang ba ang lahat?
Oo, 'yung asawa ko 'yun.
Ex ko pala. Pasensiya, dati kong asawa.
Gustong pirmahan ko na ang mga papeles sa diborsiyo.
Sa bawat usap namin, gumagawa ako ng bagong dahilan.
Iniisip niya na nasa Afghanistan pa ako.
Hindi ka ba napapagod sa ganyan?
Ano?
Sa pagsisinungaling kagaya niyan.
Ah, hindi, ibig kong sabihi'y...
Ibig kong sabihi'y, 'wag kang mag-alala. Sinungaling din ako.
Ikaw?
Ah so, ano naman ang mga 'di mo sinasabi ng totoo?
Iyong araw-araw,
pumapasok ako, nagpapanggap na...
Ganitong tayo, isang waitress. Nagsisilbi sa mga tao at nakangiti ako.
Tapos pag-uwi ko, parehong bagay ulit,
nagpapanggap akong...
Mabait na anak.
At minsan kinukumbinsi ko ang sarili ko,
na ako ito. Totoo ito.
Alam ko ang ibig mong sabihin.
Pero tapos noon, ako'y...
Nasa sasakyan ko ako,
o mismong pagkagising ko, at...
Parang bigla lang akong sumulpot.
Nakikita ko na ang buong buhay ko ay 'di totoo at peke,
at bawat salita ko, bawat segundo...
Hindi ko alam pero kung...
Kung ito'y isang...
Isang kasinungalingan, eh nasaan iyong isa?
Iyong totoo, ako...
Ang totoong ano?
Ako.
Ang...
Ang taong ayaw kung makita ng sarili ko.
Pero pagkatapos, naiisip ko na ano bang magiging pagkakaiba nito?
Kung magsisinungaling tayo?
Kung magsisinungaling o magsasabi tayo ng totoo, kung totoo o peke, o kung...
Gusto ko lang tanggapin itong lahat,
at ilagay sa isang lugar, at sabihing...
Tang-ina nito?
Oo, mismo. Tang-ina nito.
-Hindi iyon ang ibig mong sabihin, 'di ba? -Hindi. Hindi iyon.
Okay.
Hello, ito ang Department of Defense complaint hotline.
Maaari mong simulan pagkatapos ng beep.
Hello, oo. Meron akong reklamo.
Ako si...
Nandyan lang ako kanina sa gusali ng Homecoming.
Ang totoo, masasabi ko ito. Nagtatrabaho ako diyan.
Sa pasilidad. Isa ako sa mga tauhan.
At may mga nakita ako.
Ang isa sa mga sundalo, si Walter Cruz?
Gusto niya ng umalis. Gusto niya ng umuwi, pero hindi siya pinapayagan.
Labag ito sa...
Nakakulong siya dito.
At dapat pauwiin na siya, kaagad.
O di ko alam kung ano'ng mangyayari.
ARAW NA NATANGGAP: 29 ng Abril 2018
ORAS NA NATANGGAP: 13:22 NAGREREKLAMO: Hindi kilala
REKLAMO BILANG: H-316529812/CS SALIN; [UMPISA NG MENSAHE]
Hello, oo. Meron akong reklamo. Ako si---
Hi.
Pagod na ako dito.
Sa ano?
Pagsisinungaling.
Okay.
Sa tingin ko may nagawa ako.
Bagay na mali. At...
Hindi ko alam kung ano iyon.
Okay.
Alamin natin kung ano iyon.